VÌ SAO NHẬT NỢ NẦN ĐỘI SỔ NHẤT THẾ GIỚI SO VỚI GDP MÀ NHẬT KHÔNG BAO GIỜ VỠ NỢ, ĐỒNG YEN LUÔN CÓ GIÁ VÀ HẤP DẪN THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH.
Có lẽ trong lịch kinh tế hiện đại thì chưa có quốc gia nào trên thế giới có thể phá vỡ kỷ lục của người Nhật tạo ra kỳ tích mà khiến ai cũng phải nể trọng, kể cả đàn anh của Nhật là Mỹ.
Đó là Nhật là con nợ to lớn nhất thế giới nếu xét về món nợ chính phủ theo phần trăm trên GDP niêm yết công khai chính thức, niêm yết mờ ảo thì còn cao gấp đôi. Mức nợ này của Nhật năm 2015 là gần 230% so với GDP kinh tế của Nhật tạo ra 4.123 tỷ $ (năm 2015, số liệu năm 2016 ít nhất hết quý 1 năm 2017 thì quốc tế mới đánh giá hết). Một con số vĩ đại nhất trên thế giới khiến người ta khó hiểu, và làm thế nào mà chính phủ Nhật trả được hết nợ lần. Tuy mắc nợ như vậy, nhưng sản lượng năng suất trái phiếu quốc trái của Nhật nếu phát hành "bằng ngoại tệ" lại rất thấp chứ không cao, Nếu chính phủ Nhật phát hành trái phiếu kỳ hạn 10-năm bây giờ thì chỉ trả lãi suất dài hạn (lãi suất trái phiếu) là siêu an toàn và siêu thấp chỉ cỡ 0,09%, thậm chí là khỏi trả lãi thì dù có mắc nợ lớn thì Nhật không bị áp lực trả lãi cũng chẳng bao nhiêu so với VN nếu đi vay nợ thì trả lãi gấp cả trăm lần của Nhật, đó là điều hy hữu. Nó cũng giải thích phần nào tuy Nhật nợ cao nhưng lại rất khó vỡ nợ, vì không bị áp lực trả lãi như tôi phân tích.
Lý do, hầu hết các khoản nợ của Nhật đều do công dân Nhật làm chủ đầu tư và chủ nợ, chứ Nhật không vay nợ nước ngoài một xu lẻ nào cả, dù có vay nợ nước ngoài, nhưng hầu hết đó là các khoản nợ niêm yết bằng đồng JPY, tức là nợ trong nước hay nợ nước ngoài đều như nhau cả vì các khoản nợ của Nhật đều niêm yết giá bằng đồng nội tệ là đồng yên (JPY). Điều đó có nghĩa là dù Nhật nợ nhiều, nhưng Nhật không bị áp lực tăng lãi suất của chủ nợ như các nước nợ nước ngoài hay bị áp lục trả lãi cao khi vay nợ nhiều. Nói cách khác mà tôi định nghĩa ngắn gọn các khoản nợ của Nhật là "nước Nhật, nợ người Nhật". Tức là chủ nợ và con nợ lại là dân chúng và Ngân hàng trung ương Nhật (BoJ), điều đó cũng có nghĩa chủ nợ và con nợ là BoJ, và cũng là chủ nhà in giấy bạc là đồng JPY, và BoJ họ tự quyết định lãi suất chứ không phải nước ngoài thò mũi vào, nhất là cái tổ chức với gian ý của con buôn là IMF vô dụng hay thò mũi vào phân tích và cảnh báo Nhật sẽ vỡ nợ nếu cứ lắp thêm "mũi tên" vào "cái cung Abenomics" bắn đi, và có ngày hết "tên", tức là "hết tiền" để bắn thì vỡ nợ sẽ khó vay được tiền. Đó là lý giải thiếu kinh nghiệm và gian ý của con buôn là cái tổ chức IMF vô dụng này.
Trên thế giới cũng hiếm có quốc gia nào như Nhật lại là nước duy nhất trên thế giới duy trì siêu thấp ở số không kể từ tháng 02/1999 cho đến năm 2017 này mà không tạo ra lạm phát. Kể từ năm 1989, Ngân hàng trung ương Nhật (BoJ) tăng lãi suất để hạ nhiệt bong bóng địa ốc xuống. Trong suốt thập kỷ đó, nền kinh tế tăng trưởng không quá 2%. Tới thời điểm này không những lãi suất của Nhật ở số 0% mà lại rơi xuống số âm tiêu cực -0,10%. Trong thời gian đó mức lãi suất cao nhất mà BoJ duy trì là vào ngày 21/2/2007 khi BoJ tăng giá cước lãi suất đồng JPY ở mức 0,5%. Vào tháng 12/1973, nền kinh tế Nhật rơi vào khổ hạnh thì lãi suất niêm yết bằng đồng JPY đạt mức cao kỷ lục là 9% và rồi nó cũng quay về mức số 0%.
Nhật là quốc gia duy trì ngôi vị chủ nợ số 1 của Mỹ nhiều năm, và chỉ mất ngôi vương này vào tháng 12/2008, khi đó Nhật nắm giữ 626 tỷ $ trái phiếu kho bạc Mỹ, trong khi TQ là 727,4 tỷ $. Tuy nhiên đến tháng 11/2016 vừa qua thì Nhật chính thức lấy lại ngôi vương là chủ nợ số 1 của Mỹ khi nắm giữ tài sản trái phiếu kho bạc Mỹ lên đến 1.108,6 tỷ $ (TQ là 1.049,3 tỷ $). Đó là theo Bộ Tài chính Mỹ công bố. Còn những trái phiếu trôi nổi mà Nhật mua lại trên thị trường thực tế chênh nhau đến 15 tỷ $, có nghĩa là Nhật giữ trái phiếu kho bạc Mỹ chưa cộng 15 tỷ $ đó vào. Nếu cộng vào thì sẽ cao hơn TQ kể từ tháng 9/2016 rồi.
Qua đó cho thấy hiện nay đồng JYP mới có đủ tiềm lực hạ giá đồng $, nếu cần BoJ sẽ bán ồ ạt trái phiếu kho bạc Mỹ thì cho dù FED có tăng lãi suất đồng $ đi nữa thì đồng $ của Mỹ cũng sụt giá tan tành nhé.
Thậm chí là cả khi Nhật bán tài sản của họ thì giá trị đồng JPY vẫn luôn được giới đầu tư hấp dẫn mua nó. Đó là trong quá khứ, vào tháng 9/2010, chính phủ Nhật đã bán cổ phần của họ bằng đồng JPY lần đầu tiên trong 6 năm, tỷ giá hối đoái của đồng yên (JPY) tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1995 (khi trận động đất Kobe xẩy ra, khiến tư bản Nhật ở ngoài để rút tiền về tái thiết đất nước) so với đồng USD, vào tháng 10/2011, trong lúc khủng hoảng kinh tế Mỹ, và Âu châu chưa ra khỏi suy thoái, giới đầu tư mua vào các tài sản Nhật làm tăng giá đồng JPY cao đến mức chỉ có 75,74 JPY đổi ra 1 USD thôi.
Giá trị khổ hạnh và vinh quang của đồng JPY qua những con bão tài chính, nhưng nó vẫn không hề hấn gì gọi là sự sụp đổ của đơn vị tiền tệ có giá này: www.federalreserve.gov/releases/h10/hist/dat00_ja.htm.
Nhật là nước hiếm có duy nhất trên giới có GDP bình quân đầu người PPP thu được bằng cách chia tổng sản phẩm quốc nội của quốc gia, được điều chỉnh bởi sức mua tương đương, bởi dân số Nhật lại thấp GDP bình quân đầu người được tính bằng cách chia tổng sản phẩm quốc nội của nước đó, được điều chỉnh bởi lạm phát. Cụ thể, GDP bình quân đầu người PPP của dân Nhật trong năm 2014 là 35.634,97 USD/năm. Trong khi thu nhập GDP bình quân đầu người của dân Nhật lại là 37.595,18 USD/năm (năm 2015 thì GDP bình quân đầu người PPP 35.804 USD, thấp hơn thu nhập thực tế 44.657 USD),… GDP (danh nghĩa) luôn thấp hơn GDP (PPP) chứ không cao như những nước nghèo hay ảo giác vào cái GDP (PPP).
Với nền kinh tế Nhật sản lượng kinh tế GDP của Nhật lớn gấp gần 25 lần sản lượng kinh tế của VN. Nhật có dự trữ ngoại tệ rất lớn là chủ nợ số một nhiều năm của Mỹ, cùng TQ, mặc dù đồng yên Nhật (JPY) bị mất giá nhưng giới đầu tư vẫn kỳ vọng đồng JPY tăng giá khi kinh tế Nhật lành mạnh, hoặc có thể bán ra trái phiếu kho bạc Mỹ làm đồng JPY có thể tăng giá bất cứ khi nào họ cần. Trong tháng 1/2017, dự trữ ngoại hối của Nhật đạt 1.232 tỷ USD (1.092 tỷ $ trái phiếu kho bạc Mỹ), mức dự trữ ngoại hối cao mọi thời gian 1.307 tỷ USD vào tháng Giêng năm 2012. Nhật cũng có kho dự trữ bằng vàng của cũng khá lớn lên đến 765,20 tấn vàng.
Trong quá khứ, vào tháng 9/2010, chính phủ Nhật đã bán cổ phần của họ bằng đồng JPY lần đầu tiên trong 6 năm, tỷ giá hối đoái của đồng yên (JPY) tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1995 (khi trận động đất Kobe xẩy ra, khiến tư bản Nhật ở ngoài để rút tiền về tái thiết đất nước) so với đồng USD, vào tháng 10/2011, trong lúc khủng hoảng kinh tế Mỹ, và Âu châu chưa ra khỏi suy thoái, giới đầu tư mua vào các tài sản Nhật làm tăng giá đồng JPY cao đến mức chỉ có 75,74 JPY đổi ra 1 USD khiến các mặt hàng xuất khẩu trở lên đắt và khó cạnh tranh hơn. Trong quá khứ đồng JPY từng rơi xuống mức 306,84 JPY mới đổi được 1 USD là vào tháng 12/1975,...
