BÀN VỀ CÂU CHUYỆN “MADE IN VIETNAM”
Trước đây và bây giờ vẫn thế quan chức Bộ Công thương rồi ngay cả ông Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gây ngượng mặt cho các nhà đầu tư quốc tế khi họ thuyết trình về sản phẩm của VN, và họ có vẻ chỉ quen cụm từ “Made in Vietnam”.
Dẫn đầu câu chuyện bi hài kịch là Bộ Công Thương VN hồ đồ và lạc quan sảng khi khoe khoang thành tích các sản phẩm của Samsung Electronics Co Ltd (KRX: 005930) được dán cái nhãn mác Samsung là “Made in Vietnam“ là sản phẩm của VN, đó là bị mê sảng là có thể bị vi phạm về quy chế thương hiệu sản phẩm của Hàn Quốc, đó là cái điện thoại Samsung hay các vật dụng điện tử, tủ lạnh, ti vi cũng vậy, đó là sản phẩm đấy không phải của VN, mà là của Hàn Quốc, của VN thì chỉ đóng góp vài phần trăm vào đó như gia công một số linh kiện, rồi nhân công,….nên đừng nhận vơ là của mình hết vào đó mà quốc tế nó khinh, thậm chí họ miệt thị hơn khi diễn giải nói sai kỹ thuật và sai cả tiếng Anh.
Đối với VN, ngoài cụm từ “Made in Vietnam”, thì cần phân biệt cụm từ “Manufacturing in Vietnam”, và hết sức thận trọng nhãn mác ghi cụm từ khác nữa là “Sản phẩm của Vietnam”, hay “Product of Vietnam”.
Ôi thôi tôi thì giật mình là ngay cả ông Thủ tướng VN là Nguyễn Xuân Phúc và nhiều quan chức cấp cao khác khi mong mong muốn VN có một Samsung, tức là sản phẩm của VN làm chủ, nhưng họ không phân biệt được “Made in Vietnam”, với Product of Vietnam”, thì đúng là hồ đồ và khó hiểu. Tôi thì nghĩ họ muốn nói đến “Produced by Vietnam”, tức là sản xuất bởi VN.
Chuyện bi hài nữa có lẽ họ cũng không hiểu được là cụm từ sản phẩm của Samsung là: "Thiết kế của Samsung (Hàn Quốc)" kết hợp với "sản xuất tại tại VN". Tức là “Samsung design” paired with “manufactured in VN”. Nên dễ nhận vơ và hiểu lầm tai hại.
Tôi thì giật mình tái mặt là làm sao họ cũng thốt ra cái từ như vậy, cố vấn kinh tế trốn ở đâu mà dể cho chủ nhân phát biểu linh tinh nhầm lẫn là chẳng may quan chức VN phát biểu nhầm lần mà quốc tế giật mình là họ tưởng VN quốc hữu hóa Samsung khiến cho cổ phiếu công ty này sụt giá tan tành.
Đó là họ còn nhầm lẫn tai hại là họ hay nói linh tinh bằng tiếng Anh, cũng may họ chỉ biết cụm từ “Made in Vietnam”, chứ nếu họ nhầm lần mà viết sản phẩm của Samsung đem khoe với quốc dân đất nước họ mong muốn “sản phẩm của VN do VN sản xuất”. Tức là ta hay liên tưởng đến sản phẩm như Boeing (NYSE: BA); Lockheed Martin Corp (NYSE: LMT); General Electric Co (NYSE: GE); United Technologies Corp (NYSE: UTX); Tesla Inc (NASDAQ: TSLA),…
Có lẽ quan chức Bộ Công thương và ông Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mong mỏi là “Sản phẩm được lắp ráp tại VN- Phần lớn/hầu hết các bộ phận hoặc vật liệu được sản xuất tại VN”. Tức tiếng Anh viết tạm là Product is assembled in the Vietnam-Most parts or materials are Made in Vietnam.
Tức là họ tham vọng là “Made in Vietnam, Product of Vietnam” (sản xuất tại VN, sản phẩm của VN).
Thật bất hạnh là VN chỉ có cụm từ “Made in Vietnam”, đó là hãy nhớ rằng nếu Samsung nhỏ trại dời công xưởng nhà máy sang Laos, hay Campuchia, hoặc Thailand thì kể từ đó cái nhãn mác Samsung VN sẽ không còn là “Made in Vietnam” nữa mà nó mang cái mác khác “Made in Campuchia”. Đừng nghĩ là Samsung rời nhà máy đi rồi không còn đầu tư tại VN nữa thì Viettel, hay FPT hoặc Bphone – BKAV,… nhảy vô sở hữu cái nhà máy Samsung và chế ráp bán ra cái thương hiệu Samsung-Vietnam, hay Viettel thì cũng có thể họ cũng dám ghi vào đấy để lấy thương hiệu của thiên hạ. Và tránh lạm cái cụm từ “Made in Vietnam” dù nó không nghiêm trọng, nhưng phát biểu trước quan khách nhà đầu tư nước ngoài mà hiểu sai là rất nghiêm trọng đấy.