BẠN ĐỌC HỎI “MỘT THỐNG ĐỐC NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG LÀ GÌ?"
Đây là câu hỏi đơn giản và khó nhất mà trong sự nghiệp phân tích tài chính mà tôi nhận được, nó chỉ là câu hỏi thứ hai khi một nhà đầu tư của TQ ở Thẩm Quyến hỏi tôi khi tôi dạy học cho họ.
Đó là tôi trả lời “một thống đốc ngân hàng trung ương các nước chính hiệu là họ phải có một nhiệm kỳ dài hơn một nguyên thủ lãnh đạo của quốc gia". Điều đó hầu hết các nước giàu có và giàu kinh nghiệm về tài chính ngân hàng có hàng thế kỷ nay họ đều có những thống đốc ngân hàng trung ương ngồi cái ghế đó dài đến nhiều đời thủ tướng hay tổng thống, dù chính quyền phe phái đó thay phiên nhau cầm quyền nhưng cái ghế thống đốc ngân hàng trung ương vẫn chả ai đụng chạm đến. Đó là bời vì họ muốn sự ổn định của quốc gia và chính sách tiền tệ cam kết với thị trường. Chẳng hạn ông Chủ tịch Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Alan Greenspan ngồi cái ghế Chủ tịch FED đến 19 năm trước khi thay thế bởi bởi giáo sư Ben Bernanke vì Alan Greenspan rút lui do tuổi cao.
Đó là vì họ cần giữ ổn định và mục tiêu cam kết đề ra như việc giới đầu tư mua trái phiếu kho bạc nước đó lớn lao trong nhiệm kỳ đó khi thống đốc ngân hàng trung ương đó đương nhiệm, chẳng hạn mua trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm do chính phủ đó phát hành thông qua bộ Tài chính, dù thống đốc ngân hàng trung ương không quản lý giấy nợ đó, nhưng họ quản lý và tác động đến lợi suất trái phiếu hay kể cả lãi suất ngắn hạn của ngân hàng. Nên việc người ta đấu đá chính trị nhưng không đấu đá với thống đốc ngân hàng trung ương là vậy, trừ khi ông thống đốc đó muốn thoái lui thì người ta mới tiến cử thay thế nhân vật khác thôi như Ben Bernanke nộp đơn nhất quyết ra đi thì chính quyền Barack Obama đành chịu là đưa người khác kế nhiệm là bà Thống đốc hiện tại Janet Yellen. Các nước tư bản khác cũng vậy.
Đối với VN ta hết sức thận trọng là chức vụ Thống đốc ngân hàng trung ương hay người nhà ở VN gọi là NHNN thì khi bầu nhân vật này là mạch máu lưu thông của hệ thống tín dụng tài chính thì cần chỉ định người phải rất chuyên môn giàu kinh nghiệm có bản lĩnh chứ NHNN VN thì tính từ năm 2008 cho tới nay thì thay 3 đời thống đốc thì rất đáng ngại là phe này lên cầm quyền thì thay tay chân thân tín của mình vào đó thì hậu quả ai cũng thấy rõ là chính sách kinh tế và tài chính rất tồi tệ và thê thảm, đó là giá trị tiền VND mất tín nhiệm, nợ nần tăng cao, ngân hàng yếu kém, cả mạch máu quan trọng của nền kinh tế vẫn đang bị ung thư cả chục năm và nay vẫn còn nhiễm bệch nặng hơn.