VÌ SAO BỘ MÁY ĐIỀU HÀNH KINH TÉ CỦA CHÍNH PHỦ VN CỒNG KỀNH VÀ VÔ DUYÊN?
Đó là câu hỏi có lẽ đã lâu lắm rồi và mới đây cũng thế khi người nhà ở VN hay thắc mắc là tại sao tôi hay mỉa mai các chính sách kinh tế lệch lạc của VN, cũng như những phát biểu vô duyên của giới chức điều hành hay hội hội đồng cố vấn kinh tế của VN thay vì bạn Phương Thơ góp ý bộ máy hội đồng cố vấn tối ưu cho chúng tôi tham khảo và bài học kinh nghiệm gì chúng tôi học được bộ máy siêu tinh giản của chính quyền Mỹ?
Trước hết tôi vẫn mỉa mai và chế giễu cái bộ máy điều hành cũng như bộ máy hội đồng cố vấn kinh tế của VN nó chuyển đổi và biến chuyển rất vô duyên và bận rộn giả tạo từ ông Thủ tướng cho đến các Phó Thủ tướng, rồi xuống dưới nữa là hệ thống quản trị của Ngân hàng Nhà nước, rồi Bộ Công thương, Bộ Tài chính, và các bộ khác,… nó rất vô duyên và dư thừa kém hiệu quả dù đội ngũ chuyên gia, cố vấn, bộ trưởng,…đông đảo gấp trăm lần bộ máy điều hành của Mỹ, dù sản lượng GDP của VN không bằng GDP nông nghiệp chỉ cần 1 quý của Mỹ, dù rằng rằng lĩnh vực nông nghiệp của Mỹ chỉ đóng góp cho GDP chỉ có 1,5-1,7%.
Hãy nhìn xem, mới đây ông Thủ tướng Trong Quyết định số 338/QĐ-TTg ngày 17/3, Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các thành viên của Ủy ban quốc gia đổi mới giáo dục đào tạo nhiệm kỳ 2016-2021 với 22 thành viên, trong đó ông Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm Chủ tịch Ủy ban, rồi có một Phó Thủ tướng làm Phó Chủ tịch Ủy ban là Vũ Đức Đam,…
Rồi trước ấy là thành lập Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia (có lẽ họ đặt nặng vấn đề tài chính, tiền tệ quyết định kinh tế chứ không đặt vấn đề kinh tế quyết định tài chính và tiển tệ, vì nhiều lý do rất buồn cười, có lẽ quốc gia này hay lạm phát, tiền mất giá, hoặc nơ nhiều).
Trong hội đồng này thì ông Phó thủ tướng Vương Đình Huệ làm Chủ tịch Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ. Nghe nó rất vô duyên dư thừa và tốn kém, có lẽ nhiều cấp Phó Thủ tướng quá nên không biết làm việc gì nên nhảy vô làm cho nó có việc vậy.
Rồi dưới nữa là có đến 3 cấp Phó chủ tịch gồm: Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng (Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng); Bộ trưởng Tài chính - Đinh Tiến Dũng; Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia Vũ Viết Ngoạn (nó càng vô duyên và tốn kém, vì chức vụ chồng lẫn nhau, kiêm nhiệm quá nhiều vai trò).
Thấp hơn nữa là 27 Ủy viên Hội đồng các lãnh đạo từ Ban Kinh tế Trung ương, Ngân hàng Nhà nước, Uỷ ban Kinh tế Quốc hội, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, Văn phòng Chính phủ, Viện Kinh tế Việt Nam, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương....(Nguồn: http://vneconomy.vn/…/lap-hoi-dong-tu-van-chinh-sach-tai-ch…)
Trong hội đồng này đáng chú ý thì có Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương; Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, rồi cả NHNN trong đấy, mà các cơ quan này thì còn có cả mấy trăm chuyên gia toàn tiến sĩ trùng nhau đông hơn cả quân Nguyên. Nó quá tốn kém nhân lực và phải trả mức lương cho những người này, họ không có đóng góp gì thực tế cho tư vấn cả. Nó giống như câu ngạn ngữ người ta hay nói là “có quá nhiều đầu bếp thì làm hỏng nồi cháo”.
Về kinh nghiệm của Mỹ mà người ta yêu cầu tôi lý giải. Đó là tôi trả lời rất đơn giản ngắn gọn.
Đó là Hội đồng cố vấn kinh tế, hay Council of economic advisers (chủ yếu là hỗ trợ Tổng thống trong việc thiết lập chính sách kinh tế của nước Mỹ, và các chính sách kinh tế đối ngoại, nhưng quan trọng hơn vẫn là chính sách đối nội, còn đối ngoại thì thuê chiến lược gia tùy thị trường các nước cố vấn). Hội đồng này nó do Tổng thống Mỹ toàn quyền quyết định bổ nhiệm chức danh Chủ tịch Hội đồng cố vấn kinh tế (đó là nhà kinh tế cao cấp, các chiến lược gia phân tích kinh tế giàu kinh nghiệm, chứ không do ông Phó Tổng thống Mỹ ngồi vào cái ghế đó).
Thành viên có công việc chuyên môn tách biệt là tránh trùng lặp, như “Các chuyên gia kinh tế và các nhà phân tích chính sách”, hay Staff economists and policy analysts, họ cũng tách biệt là không trùng lặp.
Đó là cố vấn chuyên về dự báo tình hình kinh tế vĩ mô tổng hợp
Đó là cố vấn chuyên về phân tích kinh tế của thị trường tài chính
Đó là cố vấn chiến lược chuyên về các chính sách thuế và vấn đề nghỉ hưu của người lao động
Đó là cố vấn chiến lược chuyên nghiên cứu về nguồn nhân lực và thị trường lao động,…
Đó là cố vấn của chiến lược gia chuyên nghiên cứu về giao dịch hàng hóa trên thị trường hàng hóa tương lai,...
Các cố vấn đều tách bạch chuyên môn của họ trong vai trò cố vấn về vấn đề kinh tế cho chính phủ Mỹ. Nó không có sự vô duyên là trùng lặp như các hội đồng cố vấn kinh tế tại VN là một ông tiến sĩ chuyên ngành tài chính đi cố vấn vô duyên trùng lặp đến 7 chức vụ khác nhau thì lấy đâu ra thời gian mà phân tích dữ liệu để mà cố vấn cái gì. Những ông bà khác thì chuyên về kinh tế vĩ mô xã hội chủ nghĩa thì cũng kiêm nhiệm luôn 5 hoặc 6 chức vụ của nhiều cơ quan khác thì ta tự hỏi họ đang cố vấn cái gì khi toàn là cố vấn trùng lặp nhau nên họ hay cãi nhau, vì đụng chạm vào chuyên môn nhau nên kém hiệu quả và dư thừa.