KHI NƯỚC NGA CHƯA BAO GIỜ GIÀU MẠNH

KHI NƯỚC NGA CHƯA BAO GIỜ GIÀU MẠNH

Đối với các nước hay xuất khẩu tài nguyên như dầu khí, vàng, kim loại, đất hiếm, quặng sắt, hay các khoáng sản khác thì ta có định nghĩa dễ hiểu trong kinh nghiệm phân tích thì dù nền kinh tế đó khủng hoảng suy thoái kinh tế hay có tăng trưởng GDP cao thì quốc gia đó vẫn luôn thường xuyên đạt thặng dư thương mại, đó là điều dễ hiểu nếu bạn là một chiến lược gia phân tích thị trường hàng hóa và nền kinh tế, cho nên ta không cần giải thích những con số kinh tế linh tinh hàng ngàn trang tài liệu thống kê cho mất thời gian. Vì chỉ có bán tài nguyên thì tất nhiên là thu về ngoại tệ rồi.

Nga cũng vậy, quốc gia này là lái buôn đào bới bán tài nguyên là nhiều nhất thế giới, vì là quốc gia rộng lớn. Đó là Nga có diện tích lớn nhất thế giới là 17.098.242 km², với dân số thống kê năm 2016 của WB thì dân Nga chỉ có 146,5 triệu dân. Thực tế với diện tích lãnh thổ lớn lao này thì dân Nga có đóng khố săn bắt cũng chả sợ thiếu ăn dù có khó khăn.

Nền kinh tế Nga phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu của mặt hàng dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và khí thiên nhiên chiếm thường xuyên trên con số 68% tổng số hóa đơn xuất khẩu. Và thường xuyên chiếm trên 50% của doanh thu ngân sách liên bang của đất nước đến từ các loại thuế khai thác khoáng sản và thuế hải quan đối với dầu và khí tự nhiên. Đó là Nga còn xuất khẩu các mặt hàng có sẵn của quốc gia, nó bao gồm khác: nickel, palladium, sắt, hóa chất, ô tô, thiết bị quân sự và gỗ,….thực tế ô tô của Nga thì chả đáng bao nhiêu trong hóa đơn cả kém xa cả Thailand rất nhiều.

Thực tế mà nói nền kinh tế nước Nga hiện nay chỉ chiếm 2,15% GDP đóng góp của nền kinh tế thế giới. Đó là xếp sau Hàn Quốc (chiếm 2,23% GDP nền kinh tế thế giới), Úc (đóng góp 2,16% GDP nền kinh tế thế giới, vì Úc hơn Nga đến gần 9 tỷ $,…và Nga còn thua xa Canada, Ý, Brazil, Pháp, UK,…. Nước Nga vẫn còn ám ảnh khủng hoảng kinh tế lẫn chính trị khi Liên Xô tan rã năm 1991, dẫn đến nước Nga ra đời và khi ấy Nga chỉ có trong tay khối dự trữ ngoại hối khá mỏng mất khái niệm con số "tỷ USD" mà ta chỉ ghi, dự trữ ngoại hối của Nga cho lịch sự “là hàng triệu $” là vào tháng 12/1992 Nga chỉ có 4.532 triệu USD, tức là bằng số tiền dự trữ của Hy Lạp vào tháng 6/2015. Nga hiện nay đang nợ nước ngoài rất lớn, là hết quý 1 năm 2017 thì Nga còn mắc nợ nước ngoài lên đến 529,70 USD. Hãy nhớ rằng nền kinh tế què quặt của Nga chưa khi nào khá nổi, đó là mắc nợ và vay nợ nước ngoài thường xuyên, kể từ khi Nga sụp đổ khủng hoảng kinh tế bị nhiễm bệnh của các nước Á châu vì phụ thuộc vào thị trường các nước này năm 1997, rồi cháy sang Nga năm 1998 thì mức nợ của Nga thấp nhất cũng là 151,3 tỷ $ rồi. Năm 2014 khi giá dầu thô vọt lên trời dù đồng RUB Nga có giá nhưng Nga vẫn gia tăng vay nợ nước ngoài rất lớn để tăng đầu tư xây cất và khai thác các giếng dầu, cũng như hào phóng chi tiền ra xây các đường ông dẫn dầu và khí đốt chạy qua Âu châu, Trung Á, thậm chí là tới cả TQ, vì tin rằng đi vay mà giá dầu cao giá (dự đoán của Putin khi đó là muốn giá dầu giao theo tháng của dầu thô Brent tại London thấp nhất cũng trên 115,59 USD (thậm chí Putin tự tin dự đoán với nền kinh tế khát dầu lửa của Mỹ thì Brent Crude Oil – ICE phải đạt giá ở mức 147 USD một thùng để đẩy giá Giá dầu thô WTI Crude Oil (Nymex) tại Bắc Mỹ lên ít nhất 151 USD một thùng). Hậu quả Nga mắc nợ nước ngoài đến 732,80 tỷ $ vào quý 2 của năm 2014. Tôi thì tự hỏi nền kinh tế Âu, Mỹ, Nhật đang lâm nạn khi đó thì làm sao mà ai có thể trả được phí tổn như Putin nghĩ được. Thậm chí là Mỹ có đặc tính là nếu giá dầu lửa cao giá thì người Mỹ họ sẽ phát minh ra các năng lượng khác thay thế kiểu như Tesla,…

Hậu quả khi giá đầu thô cả hai loại WTI và Brent sụt giá dưới 50 $/thùng thì Nga lâm nạn, và các dự án xây cất các đường ống dẫn dầu và khí đốt vĩ cuồng bị hủy và ngừng, dự án tham vong xây dựng đường ống dẫn dầu và khí đốt băng qua Trung Á và tới tận TQ bị cò kè lại tiền đầu tư, vì vào tuần thứ 2 của tháng 6/2015 thì chính TQ bị lãnh đòn bong bóng cổ phiếu bị xì bọt trên thị trường Thượng Hải và Thẩm Quyến khi ba tổ hợp dầu khí và năng lượng lớn nhất của TQ là PetroChina (CNPC), Sinopec và CNOOC họ cũng lâm nạn là thiếu vốn đầu tư và được Bắc Kinh rót ra từ khối dự trữ ngoại tệ là bơm ròng choi 3 đại công ty dầu khí TQ này đến 120 tỷ $. Nga cũng không khá hơn khi 4 đại gia dầu khí và khí đốt của Nga là Rosneft, Gazprom, Novatek, Lukoil cũng cầu viện ngân sách Liên bang Nga 170 tỷ $, điều dó cả hai phía Nga-TQ hết tiền, doanh nghiệp đầu khí TQ thì tuyên bố không góp vốn và tài trợ đường ống dẫn dầu và khí đốt và Nga phải bỏ ra thêm 27 tỷ $ nữa thì họ mới chịu hợp tác tăng tốc đầu tư,… ôi thôi tôi thì mỉa mai là Nga bị TQ giáng đòn đau một cách tội nghiệp của kẻ yếu thế là thiếu tiền đầu tư, một bên Nga thì muốn lợi thế giá dầu cao giá, một bên thì muốn giá dầu hạ giá, Nga bán dầu khí và khí đốt cho EU thì còn được EU trả giá cao hơn 5 đến 7 EUR cho một thùng dầu, bán cho TQ thì phải chịu lỗ đến 3 $ cho một thùng dầu. Đó là tính giá dầu lửa bán ở mức 50 $/thùng.

Trái phiếu của Nga chưa bao giờ có giá trị trên thị trường quốc tế, đó là các tổ chức đánh giá tính dụng Mỹ, Âu châu, Nhật, Canada, TQ họ chỉ đánh giá trái phiếu Nga ở mức cao nhất BBB+ khi giá dâu thô cao giá là trên 100 $/thùng, phần còn lại là chỉ ở cấp BB- cho đến BB+. Hãy nhớ rằng năm 1998 trái phiếu của Nga là vô giá trị bằng Venezuela lâm nạn ngày nay là CCC (tiêu cực), và kéo dài dai dẳng khiến Nga kẹt tiền là không thể đi vay nợ trong nước hay vay lãi ưu đãi mà phải đi vay từ nước ngoài với lãi đắt. Vào háng Giêng năm 2001, Nga phát hành giấy nợ quốc trái kỳ hạn 10 năm thì phải trào mời tiền lãi đến 17% mới có khách cho vay tiền. Trong năm 2015 cho đến đầu tháng 1/2016 Nga chào bán trái phiếu đi vay thì trả lãi đến 11,7%-17% mới có khách mua giấy nợ của Nga. Đó là điều rất bi kịch cho nước Nga là bởi vì Nga chỉ có thể vay lãi giá nhẹ khi chuyển đổi tài sản là bằng dầu thô và giao hàng võ khí thì may ra nước cho vay họ lấy lãi 7% hoặc Nga phải nhượng bộ là tài trợ lại lãi cho khách hàng để nhận võ khí và dầu khí của Nga.

Trước đây í tai biết rằng khi Mỹ nổ ra khủng hoảng tài chính và Âu châu bắt đầu lâm nạn vì chi tiêu quá nhiều, tạo ra nợ quá lớn theo tiêu chuẩn của các nước dùng đồng EUR thì bất ngờ các nước dùng chung đồng EUR thắt chặt chi tiêu hào phóng và giảm nhập khẩu thì GDP của Nga đột ngột co lại là âm -11,20% trong quý 2 của năm 2009. Vì khi đó TQ các nước khác giảm chi tiêu kích thích tiêu dùng trong nước thì Nga lâm nạn trước tiên vì phụ thuộc quá nặng vào xuất khẩu. Nga từng đi ngược lại thị trường là lãnh đòn lạm phát đến 16,7% vào tháng 12/2014, lãi vay ngân hàng leo lên hơn 17% khi thế giới lãnh đòn lãi suất âm, khi mà nền kinh tế thế giới trôi vào giảm phát. Đó là chỉ dấu cho thấy sự yếu kém của nền kinh tế Nga là không có khả năng tác động bất cứ thứ gì vào nền kinh tế thế giới cả. Trong quá khứ Nga từng lãnh đòn lạm phát lên đến 2.333,30% vào tháng 12/1992, vậy mà người nhà tại VN là những lãnh đạo hiện tại và quá khứ thì trong quá khứ vẫn thế và ngày nay vẫn vậy là vẫn trông cậy ca ngợi nước Nga vĩ đại là siêu cường quốc kinh tế, quân sự bám đuổi Mỹ.

Thực tế ít ai thấy ra là vào những năm khủng hoảng kinh tế Á Đông, các nước Á châu là khách hàng mua võ khí của Nga rất lớn và nhập nguyên liệu quặng sắt, kim loại, dầu khí của Nga cũng như nhập xe ô tô rất nhiều, vì khi khủng hoảng thì họ ngưng nhập khẩu hàng hóa của Nga thì quốc gia to lớn nhất thế giới này lâm nạn, sau đó Hàn Quốc vươn mình rồi lần lượt Thailand và nhiều xứ khác họ tự lực vào bản thân thì Nga hết còn đường sống, bán xe thì không cạnh tranh nổi Hàn Quốc, vì xe Nga kém và thô, linh kiện máy móc cơ khí, điện tử, năng lượng hạt nhân thì bị Nhật, Hàn Quốc chiếm lĩnh hết thị trường, vì Nga quá kém vì thiếu an toàn với hiệu ứng thảm hoạ nguyên tử Chernobyl xảy ra vào ngày 26/4/1986, và nhiều vụ rò rỉ hạt nhân của Nga sau này khiến cho Tổng công ty Điện lực Hàn Quốc, hay Korea Electric Power Corporation (KEPCO) ngày nay hất cẳng Nga ra khỏi các dự án xây nhà máy điện hạt nhân béo bở mà Nga bị đánh mất nhiều trăm tỷ $ hợp đồng các nước chứ chưa nói là các đại gia đàn anh của Pháp, Nhật, Mỹ,…Đó là bởi vì công nghệ của Nga đã quá già cỗi và lạc hậu, nước Nga rất yếu về sản xuất hàng tiêu dùng như điện, điện tử, viễn thông,…tin học, dù Nga có những nhà tin học phần mềm rất nổi tiếng thế giới, nhưng vì cả đất nước chỉ chú tâm lao đầu vào dầu khí, chạy đua võ trang và xuất khẩu võ khí nên hậu quả ít đầu tư thực tế cho nền kinh tế đa ngành của họ,…

Bây giờ cho dù Nga có đầu tư lại nền kinh tế đa ngành của họ như Hàn Quốc đi nữa thì GDP của sẽ vẫn không tăng mà còn sút giảm vì dân số quá ít ỏi, đất nước quá rộng và giàu tài nguyên, khai thác tài nguyên như vậy hết công suất và nhân lực thì cũng chỉ tạo ra cỡ đó GDP, nếu muốn nền kinh tế đa ngành thì lại đào tạo lao động và giảm người lao động ở lĩnh vực sẵn có kia thì rất tốn kém và phải chấp nhận đánh sụt GDP chục năm nữa thì may ra còn có nền móng thay thế từ từ chứ đừng nghĩ là chán đào bới bán dầu thì quay lại đầu tư kinh tế đa ngành để nâng sản lượng GDP là muốn làm là được, nó không đơn giản và dễ nghĩ như vậy.

Cũng trước đây, trong nhóm "BRICS" một khối bao gồm các nền kinh tế lớn mới nổi gồm Brasil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, và Nam Phi (South Africa) thì Nga với tư cách là nền kinh tế lớn thứ 3 sau TQ, Brasil và đứng trước Ấn Độ, Nam Phi thì bây giờ Nga chỉ còn đứng trước Nam Phi và kém xa Ấn Độ dù rằng Ấn Độ là quốc gia rất khát tài nguyên như phải nhập dầu khí, quặng sắt, lương thực,….với phí tổn rất đắt, dân số lại nghèo, vậy mà cũng đạp cổ Nga xuống thì tự hỏi hội chứng cuồng nước Nga của Vladimir Vladimirovich Putin ở VN như thế nào? Vì VN bán buôn và đầu tư với Nga đáng giá chẳng bao nhiêu so với một dự án đầu tư Samsung của Hàn Quốc ở VN.