Trong bài báo diễn đàn kinh tế của nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa -- RFA, với lời tựa: “Trung Quốc và mậu dịch Đông Nam Á”. Nguồn: www.rfa.org/…/south-east-asian-eco-during-cn-unraveling-nxn…
Bạn đọc hỏi rằng, khi cái TPP kia bị xé bỏ thì VN có thể thế vào bằng hiệp định thương mại song phương với Mỹ hay không? Và trong đoạn trích những nước tham gia hiệp định thương mại song phương với Mỹ: “Cho tới nay mới chỉ có Nhật Bản, Nam Hàn, Úc, Singapore, Malaysia và Thái Lan”.
Trước hết tôi bổ sung thêm thiếu sót của ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Đó là về hiệp định thương mại song phương, nó gồm những quốc gia khác nữa với Mỹ là: Bahrain, Chile, Colombia, Israel, Jordan, Morocco, Oman, Panama, Peru. Trong đó ta thấy Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Australia nằm trong TPP dự kiến (thực tế ngoài Singapore, Australia là hoàn thiện về hiệp định thương mại song phương với Mỹ), còn Nhật, Malaysia là chưa hoàn thiện còn đàm phán,…
VN thì vẫn được gợi ý tham gia đàm phán thương mại song phương với Mỹ nó sẽ tốt hơn cái TPP kia, nhưng tôi ngần ngại nói rằng tiêu chí để VN đàm phán thương mại song phương thì cần đáp ứng những gì thì ai cũng biết, có lẽ VN sẽ không dám tham gia đàm phán thỏa hiệp song phương này vì tư tưởng chính trị, nhân quyền, tự do tôn giáo, công đoàn,….nhưng mà nước khác tham gia được thì VN cũng vẫn có thể tham gia được nếu biết hy sinh vì lợi ích quốc gia của dân chúng đất nước mình.
Thực tế đàm hiệp định đàm phán thương mại đa phương là rất phức tạp, tốn kém thời gian thương lượng, hoặc tranh cãi triền miên, biểu tình dai dẳng,….
Đó là kinh nghiệm cái Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) là một thỏa hiệp giữa: Canada, Mexico, và Mỹ nó phải đến 3 đời tổng thống Mỹ thay phiên nhau cầm quyền thì mới bút ký và thi hành nó. Từ thời nhiệm kỳ Tổng thống Ronald Reagan (năm 1980), rồi đến nhiệm kỳ George H. W. Bush (ký NAFTA sau khi ông Bush nhậm chức, nó đùn đẩy cho các cơ quan lập pháp quốc hội của gia Canada, Hoa Kỳ và Mexico phê chuẩn). Rồi mãi đến năm 1993, khi Tổng thống Bill Clinton lên cầm quyền và ký bút thi hành thành luật cái NAFTA (ngày 01/1/1994) nên rất tốn kém thời gian đàm phán thương lượng.
