Nhà báo VN thì nay quay sang đổ lỗi cho tôi rằng: “người Mỹ cũng có phần trách nhiệm khi trước đây VN hội nhập quốc tế, bạn Thơ Phương đừng quên rằng chính các ngân hàng Mỹ xưa kia đã tới VN theo lời mời của chính phủ VN là đào tạo nghiệp vụ cho các ngân hàng VN và cả NHNN nhé, vì đâu như vậy, có phải “thầy nào trò đó”, tức là ám chỉ “thầy dở thì trò ngu”. Nên hệ thống ngân hàng tại VN mới ra nông nỗi như thế này nhé, và đề nghị bạn Phương Thơ góp ý, thay vì chỉ trích họ, và làm thế nào để VN có một ngân hàng trung ương lành mạnh như các nước thịnh vượng mà Mỹ đã đào tạo họ?”.
Tôi thì phủ nhận là trước đây khi VN mở cửa thì có mời các chuyên gia của ngân hàng Mỹ như: JPMorgan Chase (có bề dày thành tích 2 thế kỷ cộng 18 năm kinh nghiệm), rồi Merrill Lynch (Bank of America), và Morgan Stanley,… họ tới VN dạy cái gì thì tôi không biết, vì tôi chẳng liên quan gì đến VN cả, vì tôi khi đó đang ở chi nhánh tại Tokyo (Nhật), và luân chuyển linh tinh qua nhiều thị trường đến London, rồi quay về Mỹ rồi chuyển sang Thượng Hải, Hồng Kông,…và chưa từng nhắc đến VN nên tôi không biết gì cả.
Có lẽ tôi được biết là do ý thức hệ nó khác nhau, do chuyên gia và các nhà quản trị ngân hàng ở VN học thuật quá cao là đều “tiến sĩ tài chính” nên chuyên gia ngân hàng Mỹ bị khó xử là họ chỉ tốt nghiệp thạc sĩ nên không thể dạy tiến sĩ, nên có thể họ nói cho qua cho lịch sự, chuyện thứ nữa là tại VN do NHNN không có thực quyền mà do người của đảng có thực quyền, những người không hiểu kinh doanh và kinh tế thì họ mới là người có thực quyền can thiệp chỉ định NHNN VN phải làm thế này thế kia, nó không phải là ngân hàng trung ương độc lập hoặc tương đối đập lập với chính phủ nên gánh thảm họa là tất nhiên.
Có lẽ giải pháp cho một ngân hàng trung ương lành mạnh tại VN đó là người ta cần chặt hết các bàn tay hay thò vào can thiệp của nhà nước, và để NHNN họ có độc lập cởi mở một chút thì khá thôi. Chuyện quan trọng nữa là tôi hay đùa rằng, cụm từ “ngân hàng nhà nước”, tức là nó mang danh hiệu “ngân hàng của nhân dân” thì có lẽ để cho doanh nghiệp và nhân dân bầu chức vụ thống đốc ngân hàng trung ương và ban lãnh đạo thì tốt hơn, để có gì làm sai, gánh nợ xấu thì dễ đổ lên đầu nhân dân và doanh nghiệp họ gánh lấy, do tự họ bầu ban lãnh đạo ngân hàng trung ương thì họ tự chịu lấy..hi.hi… Còn nếu để cho nhà nước can thiệp bổ nhiệm và chỉ định thì nhà nước tự gánh lấy thay vì bắt dân gom vàng, USD trả nợ thay.
Đó là đùa cho vui thôi, thực tế VN bây giờ rất ít ai dám liều lĩnh bỏ tiền ra lập ngân hàng thương mại tư nhân, sau nhiều vụ vô khám, có lẽ cái NHNN VN này sẽ rất khó khăn là họ bây giờ vừa kiêm luôn vai trò ngân hàng trung ương, và kiêm luôn vai trò ngân hàng thương mại qua cái vỏ ngân hàng quốc doanh. Tức là tìm đâu ra tiền huy động từ vốn góp tư nhân bây giờ. Đúng là rất đáng báo động. Vì trên thế giới rất hiếm có quốc gia nào tồn tại và phát triển được thị trường tài chính nếu thiếu ngân hàng tư doanh tham gia góp vốn và quản trị ngân hàng.