Trong bài báo: “Đồng loạt tăng viện phí, chuẩn bị tăng giá điện”: http://cafef.vn/dong-loat-tang-vien-phi-chuan-bi-tang-gia-d…
Ôi thôi tôi thì mỉa mai rằng, trước đây và sau này vẫn thế, người ta lý luận rằng: “"nếu không điều chỉnh giá điện, rất khó để các nhà đầu tư vào làm điện và ảnh hưởng đến cân đối nguồn điện. Nếu không tăng giá điện năm nay, để lùi sang năm sau thì lạm phát sẽ còn cao hơn". Thậm chí người ta còn lý luận mạnh hơn là cần phải tăng giá xăng dầu, giá điện để doanh nghiệp và người dân họ mới chịu cải tiến công nghệ cho sản xuất, vì giá xăng dầu, điện nước thấp quá người ta ỷ lại không dầu tư máy móc công nghệ để tiết kiệm phí tổn nên lãng phí,….
Trước hết tôi thì giật mình là nền kinh tế VN đang ở cấp độ nào, trình độ phát triển ở đâu. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã làm nghiệp vụ chuyên về điện như Tổng công ty Điện lực Hàn Quốc, hay Korea Electric Power Corporation (KEPCO), hay chưa? Việc tăng giá chỉ là cái cơ bù lỗ và hụt thu ngân sách thôi, vì giá tài sản cơ bản để thay thế công nghệ nhằm giảm chi phí tiêu thụ điện của doanh nghiệp VN có lẽ nó lớn hơn gấp nhiều tổng sản lượng GDP của VN thì tiền đâu mà đầu tư thay thế trước mắt, ngay cả TQ họ có muốn thay thế dần dần các nhà máy nhiện điện thì cũng phải mất đến năm 2040 mới loại hết được 1/2 nhà máy nhiệt điện vì chi phí xây mới là siêu tốn kém nên họ thay thế từ từ, kể cả doanh nghiệp sản xuất cũng vậy. VN thì tiền thì thiếu, vay nợ thì nhiều mà trả không hết thì lấy đâu ra tiền để đầu tư công nghệ cao.
Đó là sự lệch lạc và lạc hậu của EVN Việt Nam này, từ một đại công ty quốc doạnh điện lực của nhà nước mới đầu chỉ vài cơ sở rồi bung ra mấy chục đơn vị trực thuộc, mấy chục công ty con sân sâu đủ lĩnh vực, rồi mười mấy công ty liên doanh và liên kết bắt chước các "Chaebols" Nam Hàn bị khủng hoảng trước đây, mà bắt chước còn liều lĩnh hơn họ. Đó là bời vì các "Chaebols" Nam Hàn họ còn đầu tư đúng ngành về năng lượng là về “lĩnh vực đầu tư nghiên cứu về điện”. Trong khi EVN của nhà nước VN có cái đầu óc bé hạt tiêu, không hiêu kinh doanh và đầu tư thị trường, thay vì đầu tư nghiên cứu phát triển về điện thì họ đem tiền đầu tư chồng chéo để thổi vốn ảo, là đầu tư ngoài chuyên môn như kinh doanh viễn thông, điện thoại cố định, điện thoại di động, kinh doan h dịch vụ internet tin học, kinh doanh dầu tư bất động sản, nhà hàng khách sạn nghỉ dưỡng, đầu tư vào xây biệt thự, bể bơi, sân golf, sân tennis,…
Nguy hiểm nhất là EVN này đem tiền (có lẽ vay tiền) đầu tư vào các tài sản rủi ro như là nghiệp vụ của các ngân hàng đầu tư Mỹ, cụ thể là đầu tư đầu tư vào lĩnh vực ngân hàng, công ty tài chính và phi tài chính, rồi bảo hiểm, đầu tư chứng khoán,… làm sao mà người ta bị đui mù mà vẫn để cho cái tập đoàn EVN đang mắc nợ với những khoản kinh doanh độc hại nhiều chục năm không phát hiện ra thì không tăng giá điện bù lỗ vào đó mới là lạ,…
Thứ nữa về chuyên môn phân tích kinh tế thì ta tự đặt câu hỏi là “chỉ số tiêu thụ điện năng của VN như thế nào so với các nước”. Cụ thể ta tự hỏi khi nâng mức giá điện thì cần xét xem hiện nay VN đưa vào kinh tế bao nhiêu kw/h điện để tạo ra sản lượng 1 đồng cho GDP, có lẽ VN thì đội sổ chuyện này vì phí tổn và lạc hậu ngành điện và ngành sản xuất công nghiệp. Cả doanh nghiệp lẫn cả cái EVN này đều lệch lạc và lạc hậu nên dù có tăng giảm giá điện thì nó vẫn như vậy thôi, giống như người ta chặt cây rồi lật đật trồng lại.
Bây giờ người ta lý luận việc tăng giá điện hay tăng giá xăng để doanh nghiệp cải tiến nâng cao công nghệ sản xuất nhằm tiết kiệm điện hay kể cả tăng giá xăng mạnh mẽ để sánh ngang với tiêu chuẩn khí thải Euro 5 thì cũng vậy. Vì phải mất một thời gian dài tốn kém để đầu tư thay thế cái tài sản sẵn có mà có lẽ quy mô của nó rất lớn là không phải dễ đối với VN, đó là ngay cả bài học khi mới đây Bộ Công Thương đang lên kế hoạch xây trung tâm nhiệt điện khoảng 5 tỷ USD tại tỉnh Long An, sát cạnh Cần Giờ khiến TP.HCM, một công nghệ đầu vào xây cất thì rẻ chứ phí tổn sau này thì rất đắt và kém hiệu năng vì lạc hậu là thế giới đã và đang đào thải nó, Thậm chí người ta còn vạch ra chỉ tiêu đến năm 2020, nhiệt điện than chiếm khoảng 50% tổng sản lượng điện cả quốc gia này thì ta tự hỏi có tăng giá điện để doanh nghiệp nâng cao công nghệ để tiết kiệm điện năng hay không mà ngay chính bản thân cái EVN này lại là kẻ đầu tư lãng phí điện năng,…
Ôi thôi chiến lược phát triển kinh tế chắp vá đầy lỗ hổng và tai hại, cả nền kinh tế đi đầu tư mới nói trắng ra là đầu cơ chệch hướng và lạc hậu theo "giá tăng" là khi dư dả tiền đầu tư thì đi đầu cơ kiếm lời chứ không đầu tư để dành thì hậu quả trả giá là không tránh khỏi, một nền kinh tế chỉ nghĩ đến việc học tắt đón đầu bắt cái hình bóng "mũi nhọn có giá và cao giá nhất của thiên hạ" thì làm sao mà phát triển lên được khi năng lực quản trị không có là không đủ chuyên môn và nghiệp vụ nhưng lại muốn học cái chuyên môn cao nhất của thiên hạ.