KHI THẾ GIỚI BỊ ẢO GIÁC TỶ PHÚ ĐÔ LA TRUNG QUỐC
Sau nhiều chục năm TQ được hưởng bong bóng GDP tăng trưởng trên 10%, và đỉnh điểm cao trào là khối dự trữ ngoại hối của TQ lên đến mức cao nhất trong lịch sử thế giới và lịch sử của TQ khai quốc là 3.994 tỷ $. Thế giới thì hồ hởi sảng, lạc quan tếu khi đó xếp hạng các tỷ phú giàu nhất thế giới của TQ gần như sắp vượt mặt tỷ phú Mỹ, cụ thể là các tỷ phú trên sàn Dow Jones, NASDAQ….Tuy nhiên ít ai biết rằng số lượng tài sản thật của dân Mỹ nắm giữ lớn gấp 5 lần toàn bộ tài sản của dân TQ công lại và công thêm 6 nước có nền kinh tế thế giới xếp sau Mỹ cộng lại.
Về hồ sơ tỷ phú bong bóng TQ bị vỡ vụn và trở lại mặt đất mà tâm điểm chuyện bi hài kịch đó là tỷ phú USD giấy Wang Jing, chủ nhân là Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Beijing Xinwei, một công ty viễn thông của Trung Quốc. Với sự nổi danh về sự hứa hẹn châm vốn đầu tư dự án kênh đào Nicaragua được vẽ ra là lớn nhất thế giới với vốn đầu tư trên 50 tỷ $ để cạnh tranh với kênh đào Panama ở Panama cũng nối liền Thái Bình Dương và Đại Tây Dương do Mỹ chủ đầu tư và xây cất.
Điều bẽ bang là dự án này hủy hoại tài nguyên lãnh thổ của cư dân bản địa, và nền văn hóa của họ, cũng như xâm phạm nhiều thứ về tài nguyên của Nicaragua và nhiều nước xung quanh. Tay mơ tỷ phú này cũng đã đến tổng hành dinh của Morgan Stanley (NYSE: MS) ở Thượng Hải nhờ và châm vốn hoặc tham gia tư vấn phân tích và chiêu dụ giới đầu tưu góp vốn thì bị Morgan Stanley từ chối và không tiếp lần thứ hai. Đó là bởi vì các nhà phân tích của Morgan Stanley đã biết trước một mớ tỷ phú ảo của TQ sẽ trở lại mặt đất khi giá cổ phiếu đã bơm căng ảo giác vượt quá mức kinh doanh của công ty đến cả ngàn lần. Hậu quả bẽ bang xẩy ra như dự đoán của các nhà phân tích của Morgan Stanley. Đó là sau ngày 12/6/2015 thị trường cổ phiếu của TQ tại Thượng Hải và Thẩm Quyến bị xì bóng và thổi bay đến 5.700 tỷ $ (cả tiền rác lẫn tiền thật). Đó là lớn hơn cả khối dự trữ ngoại tệ toàn quốc của 1,37 tỷ dân TQ tích trữ mấy chục năm nhờ tăng trưởng GDP trên 10%.
Vào ngày 12/6/2015, thị trường cổ phiếu của TQ bị xì bóng. Cổ phiếu của Beijing Xinwei Technology Group Co Ltd do Wang Jing làm chủ là Chủ tịch và Giám đốc điều hành rớt giá trên 85% trong thời gioan ngắn. Đó là giá cổ phiếu của Beijing Xinwei duy trì nhiều năm ở mức trung bình chỉ có 7,12 RMB (tiền TQ) thì đến ngày 12/6/2015 được thổi lên mức 62.48 RMB. Một hiệu suất di chuyển siêu ảo giác, và đến ngày 18/9/2015 giá cổ phiếu của công ty này rơi về mức còn 17,12 RMB, kéo theo tài sản cá nhân của Wang Jing được Forbes đánh giá từ mức hơn 10,4 tỷ $ rơi xuống còn chưa tới 1,1 tỷ $, thực tế là chỉ còn 470 triệu $. Cổ phiếu của Beijing Xinwei từng bị ngừng giao dịch 29/1/2016 đến ngày 20/5/2016 sau khi TTCK TQ tiếp tục lãnh đòn xì bóng lần thứ hai, thực tế đó là chỉ sự điều chỉnh chứ chưa phải là một sự sụt giá trôi vào thị trường con Gấu thì đại gia của Wang Jing ngừng tất cả các thanh toán vì hết tiền, tất cả các dự án đầu tư tại Nicaragua và nhiều nước khác bị đình chỉ, một số nước niêm phong và tịch thu tài sản của Wang Jing làm chủ sở hữu và nhiều công ty khác của TQ vì vi phạm hợp đồng. Chính quyền Bắc Kinh cũng đang kẹt tiền khi đó và làm ngơ không cấp cứu bơm vốn cho Wang Jing vì họ thấy ra rằng đó là trò chơi nguy hiểm của Wang Jing. Trước ấy Wang Jing cầu viện và chiêu dụ WB (Ngân hàng Thế giới) tài trợ dự án này thì bị WB từ chối, lý do nó không cần thiết.
Chuyện bi hài kịch nữa là tỷ phú Wang Jing và nhiều tổ hợp công ty TQ và Nicaragua tới tổng hành dinh đại công ty Caterpillar (NYSE: CAT) cũng niêm yết đồng thời trên sàn Dow Jones, là một đại gia sản xuất và bán thiết bị xây dựng và khai thác mỏ, động cơ diesel và khí đốt tự nhiên, tua bin khí công nghiệp, và đầu máy diesel-điện của Mỹ trên toàn thế giới, nổi danh với các thiết bị xây dựng nặng mà bất cứ công trình lớn nào kiên cố của thế giới đều do Caterpillar sản xuất hoặc cung ứng linh kiện, và bị lãnh đạo Caterpillar từ chối là không cung ứng máy móc và kỹ thuật đào bới cho dự án kênh đào Nicaragua. Khiến cho dự án này bị hoãn.
Thế giới còn bị hoa mắt nhiều dự án vĩ cuồng ảo giác của các doanh nghiệp TQ, vốn ít nợ nhiều đòn bẩy tài chính lớn, được sự yểm trợ của Bắc Kinh, chứ vốn thật thì chả bao nhiêu cả, vì công nghệ lạc hậu, thiếu kinh nghiệm. Đó là bài học cho VN khi hàng tá doanh nghiệp TQ bị thua lỗ nặng nề nhất trong năm 2016, và số lượng tỷ phú USD của TQ biến mất nhiều nhất thế giới cũng trong năm 2016 khi bóng xì trên thị trường cổ phiếu tại Thượng Hải và TQ vào ngày 12/6/2015.
Nhiều người còn hay lệch lạc khi cho rằng Ngân hàng Công Thương TQ (Industrial & Commercial Bank of China Ltd - ICBC), Ngân hàng Xây dựng TQ (China Construction Bank Corp - CCB) có vốn lớn, thực tế là các ngân hàng vô cùng độc hại với tài sản tuy lớn, thực tế nó là vốn góp của Bắc Kinh yểm trợ về chính trị là chính chứ kinh doanh thì đội sổ thế giới về các khoản nợ xấu khó đòi và mất vốn.
Bất kể khi nào ta thấy những đại gia ngân hàng này cho vay hay yểm trợ lãi nhẹ, đó là ta liên tưởng đến ngay lợi ích chính trị mà TQ đeo đuổi, chứ vốn hóa và vốn cổ phần thì Bắc Kinh bắt dân TQ toàn quốc góp vốn vào, kể cả huy động quỹ bảo hiểm người già vài trăm tỷ $ bơm ròng vào các ngân hàng này. Trong vụ xì bóng cổ phiếu vào ngày 12/6/2015 thì các ngân hàng này của TQ đã được Bắc kinh bơm ròng tổng cộng 200 tỷ $ để tránh cho nó hết tiền thanh toán khi người dân TQ ồ ạt kéo tiền về nhà, khốn nỗi tỷ phú Wang Jing không gặp may khi cầu cứu đại gia ICBC, China Construction Bank Corp vốn đầu tư thì bị từ chối vì chính các đại gia ngân hàng này của TQ cũng đang bị kẹt vốn, dù rằng vốn hóa thị trường của Ngân hàng Công Thương TQ (Industrial & Commercial Bank of China Ltd) 2 lần vượt lên đại gia ngân hàng Mỹ là JPMorgan Chase (NYSE: JPM) nhưng rốt cục cũng trở về mặt đất khi giá tài sản bị xì bọt đầu tư và vốn ảo, đầu tư chồng chéo tính luôn vào vốn chủ sở hữu.
(*) Kết luận khuyến cáo của tôi rằng, đó là các nghiên cứu của nhiều tổ chức đã chỉ ra rằng, thực tế các doanh nghiệp TQ chào thầu giá rẻ nó hoàn toàn không rẻ chút nào mà còn rất đắt khi đầu tư, đó là công trình bị họ giăng bẫy cho các chính phủ thiếu kinh nghiệm hoa mắt khi doanh nghiệp TQ đưa ra giá chào thầu rẻ. Đó là nó không bao giờ rẻ cả, nếu ai chú ý hợp đồng và công trình mời thầu của TQ thì sẽ rõ cả. Các nước Nhật, Mỹ, Âu châu thường đưa ra giá chào thầu cao hơn, nhưng thực tế nó rẻ hơn rất nhiều về phí tổn đầu tư đúng tiến độ cũng như sau này đưa vào khai thác sử dụng. Cac tỷ phú xưa kia của TQ tung hoành là họ lừa được thế giới khi đưa ra giá thầu rẻ, bây giờ công trình đi vào giai đoạn thực tế thì người ta kiểm kê lại mà nói theo người nhà ở VN là “rút ruột công trình, và cắt xen hợp đồng” nên mới lãi lớn và giàu nhanh, bây gờ thì bị lộ và hết còn được các nước mời thầu thì bóng xì và bể bột, nhiều tỷ phú TQ biến mất và nhiều doanh nghiệp đóng cửa bí ẩn. GDP sút giảm, dự trữ ngoại tệ bị sụt nặng, và một cuộc khủng hoảng kinh tế tiếp theo có lẽ xuất phát từ TQ.