Có lẽ trong lịch kinh tế hiện đại thì chưa có quốc gia nào trên thế giới có thể phá vỡ kỷ lục của người Nhật tạo ra kỳ tích mà khiến ai cũng phải nể trọng, kể cả đàn anh của Nhật là Mỹ.
Đó là Nhật là con nợ to lớn nhất thế giới nếu xét về món nợ chính phủ theo phần trăm trên GDP. Mức nợ này của Nhật năm 2015 là gần 230% so với GDP kinh tế của Nhật tạo ra 4.123 tỷ $ (năm 2015, số liệu năm 2016 ít nhất hết quý 1 năm 2017 thì quốc tế mới đánh giá hết). Một con số vĩ đại nhất trên thế giới khiến người ta khó hiểu, và làm thế nào mà chính phủ Nhật trả được hết nợ nần này. Tuy mắc nợ như vậy, nhưng sản lượng năng suất trái phiếu quốc trái của Nhật nếu phát hành "bằng ngoại tệ" lại rất thấp chứ không cao, Nếu chính phủ Nhật phát hành trái phiếu kỳ hạn 10-năm bây giờ thì chỉ trả lãi suất dài hạn (lãi suất trái phiếu) là siêu an toàn và siêu thấp chỉ cỡ 0,07%, thì dù có mắc nợ lớn và trả lãi cũng chẳng bao nhiêu so với VN nếu đi vay nợ thì trả lãi gấp 100 lần của Nhật. đó là điều hy hữu. Nó cũng giải thích phần nào tuy Nhật nợ cao nhưng lại rất khó vỡ nợ, vì không bị áp lực trả lãi.
Lý do, hầu hết các khoản nợ của Nhật đều do công dân Nhật làm chủ đầu tư và chủ nợ, chứ Nhật không vay nợ nước ngoài một xu lẻ nào cả, vì các khoản nợ của Nhật đều niêm yết giá bằng đồng nội tệ là đồng yên (JPY). Điều đó có nghĩa là dù Nhật nợ nhiều, nhưng Nhật không bị áp lực tăng lãi suất của chủ nợ nước ngoài như các nước khác. Nói cách khác mà tôi định nghĩa ngăn gọn là "nước Nhật, nợ người Nhật". Tức là chủ nợ và con nợ lại là dân chúng và Ngân hàng trung ương Nhật (BoJ), tức là chủ nợ và con nợ là BoJ, và cũng là chủ nhà in giấy bạc là đồng JPY, và BoJ họ tự quyết định lãi suất chứ không phải nước ngoài thò mũi vào, nhất là cái tổ chức với gian ý của con buôn là IMF vô dụng hay thò mũi vào phân tích và cảnh báo Nhật sẽ vỡ nợ nếu cứ lắp thêm "mũi tên" vào "cái cung Abenomics" bắn đi, và có ngày hết "tên", tức là "hết tiền" để bắn thì vỡ nợ sẽ khó vay được tiền. Đó là lý giải thiếu kinh nghiệm và gian ý của con buôn là cái tổ chức IMF vô dụng này.
Trên thế giới cũng hiếm có quốc gia nào như Nhật lại là nước duy nhất trên thế giới duy trì siêu thấp ở số không kể từ tháng 02/1999 cho đến năm 2017 này mà không tạo ra lạm phát. Kể từ năm 1989, Ngân hàng trung ương Nhật (BoJ) tăng lãi suất để hạ nhiệt bong bóng địa ốc xuống. Trong suốt thập kỷ đó, nền kinh tế tăng trưởng không quá 2%. Tới thời điểm này không những lãi suất của Nhật ở số 0% mà lại rơi xuống số âm tiêu cực -0,10%. Trong thời gian đó mức lãi suất cao nhất mà BoJ duy trì là vào ngày 21/2/2007 khi BoJ tăng giá cước lãi suất đồng JPY ở mức 0,5%. Vào tháng 12/1973, nền kinh tế Nhật rơi vào khổ hạnh thì lãi suất niêm yết bằng đồng JPY đạt mức cao kỷ lục là 9%.
Nhật là quốc gia duy trì ngôi vị chủ nợ số 1 của Mỹ nhiều năm, và chỉ mất ngôi vương này vào tháng 12/2008, khi đó Nhật nắm giữ 626 tỷ $ trái phiếu kho bạc Mỹ, trong khi TQ là 727,4 tỷ $. Tuy nhiên đến tháng 11/2016 vừa qua thì Nhật chính thức lấy lại ngôi vương là chủ nợ số 1 của Mỹ khi nắm giữ tài sản trái phiếu kho bạc Mỹ lên đến 1.108,6 tỷ $ (TQ là 1.049,3 tỷ $). Đó là theo Bộ Tài chính Mỹ công bố. Còn những trái phiếu trôi nổi mà Nhật mua lại trên thị trường thực tế chênh nhau đến 15 tỷ $, có nghĩa là Nhật giữ trái phiếu kho bạc Mỹ chưa cộng 15 tỷ $ đó vào. Nếu cộng vào thì sẽ cao hơn TQ kể từ tháng 9/2016 rồi.
Qua đó cho thấy hiện nay đồng JYP mới có đủ tiềm lực hạ giá đồng $, nếu cần BoJ sẽ bán ồ ạt trái phiếu kho bạc Mỹ thì cho dù FED có tăng lãi suất đồng $ đi nữa thì đồng $ của Mỹ cũng sụt giá tan tành nhé.
Thậm chí là cả khi Nhật bán tài sản của họ thì giá trị đồng JPY vẫn luôn được giới đầu tư hấp dẫn mua nó. Đó là trong quá khứ, vào tháng 9/2010, chính phủ Nhật đã bán cổ phần của họ bằng đồng JPY lần đầu tiên trong 6 năm, tỷ giá hối đoái của đồng yên (JPY) tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1995 (khi trận động đất Kobe xẩy ra, khiến tư bản Nhật ở ngoài để rút tiền về tái thiết đất nước) so với đồng USD, vào tháng 10/2011, trong lúc khủng hoảng kinh tế Mỹ, và Âu châu chưa ra khỏi suy thoái, giới đầu tư mua vào các tài sản Nhật làm tăng giá đồng JPY cao đến mức chỉ có 75,74 JPY đổi ra 1 USD thôi.
Giá trị khổ hạnh và vinh quang của đồng JPY qua những con bão tài chính, nhưng nó vẫn không hề hấn gì gọi là sự sụp đổ của đơn vị tiền tệ có giá JPY này: www.federalreserve.gov/releases/h10/hist/dat00_ja.htm.
