PHÂN TÍCH CẬP NHẬT LẠI HỒ SƠ VÀI CON SỐ XỨ VENEZUELA ĐẾN THÁNG 1 NĂM 2017
Trước hết trái phiếu của xứ Venezuela từng có giá ở cấp aaa (Moody's đánh giá năm 1976), và cấp AA (S & P đánh giá vào năm 1977-1982). Từ năm 1991 đến năm 2010 thì xếp cao hơn VN một cấp, và đến thời điểm này thì trái phiếu của Venezuela đã bị rách là vô giá trị là hết được đi vay trên thị trường tài chính quốc tế nữa. Đó là mức xếp hạng Caa3 (CCC-) cho đến CCC (tiêu cực). Động nội tệ bolivar kí hiệu hối đoái quốc tế là VEB trước rất có giá thì nay được xếp vào diện vô giá trị. Nó không còn chấp nhận giao dịch trên thị trường New York, London, Tokyo, Hồng Kông, và các thị trường Nam Mỹ nữa.
Hãy nhớ rằng, Venezuela là thành viên của OPEC, là quốc gia từng có thế lực xếp trên nước Nga về ảnh hưởng dầu khí trên thị trường giao dịch Commodities.
Thực tế Venezuela là quốc gia gọi là Cộng hòa Venezuela. Một quốc gia chạy dọc theo bờ biển Caribbean của Nam Mỹ. Nó giáp với Brazil, Colombia và Guyana. Đất nước này có diện tích khoảng 916.000 km vuông (tương ứng với 353.841 dặm vuông), bao gồm khu vực Esequibo, và có một dân số 31.775.371dân (nguồn WB chấp nhận thống kê về dân số Venezuela báo cáo tại LHQ).
Venezuela là quốc gia có trữ lượng dự trữ dầu thô đã được kiểm chứng khá chắc chắn từ thanh viên OPEC là gần 301 tỷ thùng dầu thô, và nó được các tập đoàn dầu khí năng lượng hàng đầu của Mỹ và Âu châu, trung Quốc được chính quyền Caracas nhiều đời thẩm định. Cụ thể các tập đoàn dầu khí năng lượng hàng đầu thế giới trước đây từng có mặt tại Venezuela như: Exxon Mobil, Chevron, ConocoPhillips, BP, Royal Dutch Shell, PetroChina, kể cả tập đoàn dầu khí hàng đầu của Nga là Gazprom (bao gồm Gazprom Neft), Rosneft,...Trong khi khí đốt tự nhiên lớn hơn cả Iran.
Mức định giá này để đảm bảo rằng Venezuela có thể đi vay mà không sợ mất nợ vì có thể trả nợ bằng dầu thô. Tuy nhiên thực tế dầu thô của Venezuela có thể đã cạn phân nửa vì khai thác quá mức để trả nợ và tài trợ thiếu hụt ngân sách,…
Năm 2014, khi dầu thô cao trào chưa điều chỉnh sụt giá dưới 100 $ / thùng vào gần cuối năm 2014, GDP của Venezuela được WB kiểm kê là 509,97 tỷ USD, nhưng năm 2015 thì sụt giảm chỉ còn 239,50 tỷ $, tức là sụt giảm đi 270,47 tỷ $ (lớn hơn gấp nhiều lần về GDP của VN năm 2015 chỉ đạt được 193,60 tỷ $). Năm 2016 ước lượng GDP (danh nghĩa) là 333,7 tỷ $; trong khi GDP (PPP) háo danh là 468,6 tỷ $. Qua con số này cho thấy sự bất hạnh của xứ Venezuela này.
Tỷ lệ lạm phát cuối năm 2016 leo lên 800% (ước lượng 1000%). Tốc độ tăng trưởng GDP sút giảm đến gần 19%. Tỷ lệ thất nghiệp ước đoán 18% hay cao hơn nữa.
Về hồ sơ dự trữ ngoại hối ước đoán tới thời điểm tháng 1/2017 này chỉ còn 9 tỷ $ (mức cao nhất 42,5 tỷ $ (năm 2008). Dự trữ vàng nay chỉ còn 187,5 tấn vàng (mức cao nhất 373 tấn vàng vào quý 4 năm 2011). Mức gần nhất 362 tấn vàng. Trữ lượng dầu thô hút ra trả nợ 2,7 tỷ thùng (tính từ năm 2015 cho đến năm 2016, không tính dầu hút lên đem bán thương mại). Tính tổng hóa đơn dự trữ ngoại tệ lẫn vàng và dầu thô mà Venezuela lấy của tài sản quốc gia trả nợ đi từ chính thức là 170 tỷ $ đi từ giao dịch ngầm với các chế độ độc tài cộng sản có lẽ ước lượng lên đến 500 tỷ $ (tính cả dầu thô hút lên trả nợ).
Qua đó cho thấy, làm sao mà Venezuela chịu đựng được sự co cụm đột ngột về sút giảm GDP và nợ nần như như vậy?
Hãy nhớ rằng, kể từ khi Hugo Chavez lên cầm quyền, với chính sách kinh tế kiểu Chavismo, theo đặc sản xã hội chủ nghĩa, với việc xóa bỏ sở hữu kinh tế tư nhân, và quốc hữu hóa hầu hết các doanh nghiệp tư doanh và nước ngoài, Hugo Chavez tập trung hệ thống tài chính tín dụng ngân hàng, họ tập trung tín dụng vào trong tay Ngân hàng Trung ương Venezuela được biết với cái tên Banco Central de Venezuela, hay viết tắt BCV, và nhiều hệ thống tài chính. Các lĩnh vực độc quyền khác là điện nước, xăng dầu, ngành công hiệp khai thác khoáng sản, hàng tiêu dung, cảng biển, giáo dục, giao thông vận tải, rơi vào tay Hugo Chavez với danh hiệu "nhà nước quản lý, và phân phối công bằng cho toàn xã hội,...". Quản lý các phương tiện thông tin truyền thông liên lạc, như xuất bản báo chí, vào tay Hugo Chavez.
Hậu quả ban đầu là các tỷ lệ lãi suất chuẩn tại quốc gia này vọt lên trời, và mức lãi suất này nó duy trì luôn trên 22,50% do Hugo Chavez và Nicolás Maduro gây ra. trước đó Hugo Chavez từng tạo ra lãi suất cao đến mức 82% trong những ngày lên cầm quyền năm 2002, và kể từ đó mức lãi suất tại quốc gia này luôn trên hai con số. Lãi suất cho vay ra mà các ngân hàng cho tư nhân vay thì khỏi tính lãi, vì doanh nghiệp đi vay có kinh doanh lời lãi 90% thì chỉ đủ trả tiền lãi, hoặc lỗ vốn, đó là mức lãi suất tư doanh đi vay thuộc loại cao nhất thế giới.
Tuy nhiên, doanh nghiệp quốc doanh tại Venezuela do Hugo Chavez chỉ định thì tha hồ vay miễn phí với lãi suất nhẹ hoặc tài trợ bằng vốn ngân sách và tài nguyên. Tuy nhiên để mị dân và ngu dân thì Hugo Chavez trợ cấp giá xăng bán lẻ có lẽ là rẻ nhất thế giới ở mức nhiều năm cầm quyền của ông ta chỉ ở mức 0,02 $/lít xăng, và mức thấp nhất khi Hugo Chavez tạ thế sau 4 tháng, tức là sau khi tài xế xe buýt Nicolas Maduro một cận thần của Hugo Chavez lên kế thừa chức Tổng thống Venezuela thì ông ta tiếp tục mị dân bằng việc hạ giá xăng xuống mức thấp kỷ lục là chỉ có 0,01 USD / lít vào tháng 6/2013. Tức là nó chỉ có giá khoảng 227,27 VND là mua được 1 lít xăng. nếu tính tỷ giá hối đoái 1 $ = 22.727,00 VND (giá xăng bán lẻ tại Venezuela hiện nay hết còn rẻ là họ bán ở mức trung bình là 0,60 USD / lít xăng).
Tôi thì ngạc nhiên khi làm thế nào mà tài sản quốc gia chỉ trong thời gian ngắn đã bốc kinh khủng đến mức gần bằng cả kho dự trữ ngoại hối của Thụy Sĩ như vậy.
Đã thế họ đã khai thác đủ loại tài nguyên thiên nhiên của quốc gia như khí tự nhiên, quặng sắt, vàng, bô xít, kim cương,... bán sạch sẽ cho nước ngoài, đặc biệt là đồng chí ý thức hệ là Trung Quốc. Hãy nhớ rằng nguồn thu từ dầu của Venezuela do các thành viên OPEC báo cáo thì có đến 95% của vàng đen này cho doanh thu xuất khẩu chỉ mang về cho Hugo Chavez lẫn Nicolas Maduro tiêu xài, và một phần chi cho dân chúng Venezuela bằng chính tài sản của họ là bán xăng dầu với "giá tài trợ",...
Hiện nay Venezuela vẫn còn nợ nước ngoài đến 290 tỷ $ thông qua các giao dịch trên thị trường dầu khí, và vay nợ thêm của TQ 60 tỷ $. Venezuela hiện nay vẫn hàng ngày phải múc lên 700 ngàn thùng dầu trả nợ hàng ngày cho TQ và một số công ty Âu châu cho vay trước đây.
Đất nước Venezuela hiện nay trống rỗng không còn bất cứ ngành công nghiệp nào còn tồn tại, và quốc gia này chỉ còn trông cậy vào nguồn từ dầu khí, khí đốt tự nhiên, các mỏ quặng kim loại. Vì lĩnh vực ngành công nghiệp khác xưa kia đã bị tàn phá.
Kết luận của tôi hay nói rằng lãnh đạo thể chế nào thì đất nước như thế đó. Venezuela là quốc gia đang yên ổn và sức mua của người dân rất lớn, kể từ khi Hugo Chavez rước chủ nghĩa cộng sản xã hội chủ nghĩa vào quốc gia này thì mọi thứ tan hoang. Những cấp chủ tịch quốc hội cho đến cấp bộ trưởng các lĩnh vực bất tài vô học đã đưa ra những chính sách kinh tế quái đản khiến quốc gia một thời giàu có này rơi vào loạn lạc. Và cuối cuối cùng thì chế độ cầm quyền xứ Venezuela này vẫn quen bài cũ là đổ thừa cho các thế lực tài chính Mỹ giật sập nền kinh tế Venezuela như họ từng cáo giác tài phiệt tài chính Mỹ giật sập hệ thống kinh tế và tài chính xứ Argentina,...