Trong bài báo khá buồn cười rằng: “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa, sao GDP chưa chịu tăng theo?”: http://vneconomy.vn/…/thien-thoi-dia-loi-nhan-hoa-sao-gdp-c…, và tôi xin trích một đoạn nhấn trong bài báo này:
“Ở một tổ thảo luận khác, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đề cập hai nguyên nhân khiến GDP quý 1/2017 chỉ tăng 5,21%, thấp nhất trong vòng 3 năm qua.
Thứ nhất, là khai thác dầu thô giảm khoảng 3 triệu tấn so với cùng kỳ 2016. Thứ hai, là sự cố thu hồi sản phẩm điện thoại Galaxy Note 7 của Samsung đã khiến nền kinh tế mất thêm 1 tỷ USD nữa, tức tương đương khoảng 0,5% GDP,…”.
Tức là mấy cái cục phân tích kinh tế, hay mấy cái cục thống kê, ban kinh tế tư vấn chính phủ, ban kinh tế trung ương và các viện kinh tế của nhà nước quốc doanh lập ra là họ câm miệng lại hết rồi thì thật đáng ngại nhỉ, nhất là cái NHNN VN mà ở Mỹ người ta gọi là Federal Reserve System, hay Cục Dự trữ Liên bang, gọi tắt là FED, họ làm việc rất chặt chẽ để theo dõi kinh tế Mỹ là ra quyết định tăng (hoặc giảm lãi suất)?
Trong thành phần đóng góp của GDP thì rất rộng, đôi khi các thành phần đó mà người ta ít chú ý lại là đốt xương sống nâng đỡ nền kinh tế, vì nó tạo ra rất nhiều việc làm cũng như tạo ra nhiều sản phẩm do người nhà ở VN làm lấy,…còn việc trông cậy vào dầu thô để hút lên làm tăng sản lượng dầu để làm tăng GDP thì rất đáng ngại là nó lại chất thêm gánh nợ nần vào đó, vì khai thác không có lời hao tổn tài nguyên lên dù có làm tăng trước mắt vài điểm phần trăm GDP thì sau này lại trả giá quá lớn là VN hết dầu thô và phải đi nhập dầu thô thường xuyên của thiên hạ về chế biến thành xăng dầu thành phẩm,..
Đối với VN, các phân tích đánh giá cho tăng trưởng GDP của họ quá dễ dãi, mà ai cũng làm Thủ tướng được cả.
Việc tăng trưởng GDP của VN thấp như vậy như đã nói là phần đóng góp làm sụt giảm GDP đó vẫn do hiệu ứng Formosa gây ra, vì nó ảnh hưởng đến nhiều ngành nghề kinh doanh khác đóng góp cho GDP của VN cũng khá lớn như ngành nghề truyền thống đan lưới, sửa chữa cơ khí tàu bè, hay đóng mới tàu, rồi du lịch, tiêu dùng, ẩm thực, dịch vụ ăn uống nhà hàng ven biển, vì cả mấy trăm km bị ảnh hưởng thì nó không phải là chuyện nhỏ là lớn hơn cả cái cơ sở Samsung kia nhiều, vì Samsung là của người ta, họ làm ra 10 đồng thì VN lấy được mấy đồng để góp cho GDP bao nhiêu nhỉ. Thứ nữa Samsung dù bị hiệu ứng lỗi sản phẩm điện thoại Galaxy Note 7 thì họ cũng đâu đóng cửa nhà máy hay sa thải nhân công hàng loạt ở VN đâu?
Chuyện khó hiểu nữa là hãy nhớ rằng trước đây VN có mức tăng trưởng cao là do đầu tư xây cất hạ tầng giao thông, đô thị nhiều (vì thành phần này đóng góp cho GDP là rất nhiều trong ngắn hạn, nhưng cũng chất lên nợ nần vì các công trình kém cỏi, mau xuống cấp), Bây giờ khí cụ đầu tư này đã giảm lên đầu tư cho GDP của nó cũng ít hơn xưa,..nên GDP của VN giảm đi vài phần trăm ở hàng đơn vị là chuyện dễ thấy không có gì lạ cả và đừng đổ lỗi ai cho khai thác dầu thô ít mà làm sụt GDP.
Đối với VN bây giờ GDP sút giảm như vậy hay cả về dài là điều khó tránh khỏi, đó là họ cần phải giảm nợ và giảm đầu tư. Vì VN đang có hai món nợ quá lớn là nợ xấu độc hại ngân hàng khó đòi và sẽ mất, khiến con nợ là doanh nghiệp chỉ biết chộp cơ hội đi vay để đảo nợ thay vì đưa tiền vay đó vào sản xuất, còn doanh nghiệp đã mắc nợ lớn họ chỉ nghĩ đến việc trả nợ nên không đầu tư mở rộng sản xuất nữa, như việc đi vay thêm tiền để mở rông đầu tư, họ chỉ tích trữ tiền và tiết kiệm tối đa để chuộc lại tài sản thế chấp của họ,…và khi nào họ giảm nợ xuống thì họ mới dám nghĩ đến chuyện vay tiền đầu tư cho kinh tế,…
Còn về nợ công và các khoản nợ khác của VN hiện nay là tăng quá cao, vì nhiều năm đầu tư quá lớn cho GDP (kém phẩm chất, GDP bẩn) và tạo ra nợ cũng nhiều thì bây giờ nếu có 10 đồng thì họ phải để dành đến 4 hay 5 đồng là để trả nợ lẫn lãi, thậm chí là nhiều hơn nữa, vì khoản nợ của VN mờ ảo và mờ ám rất khó tính ra vì họ giấu nhẹm rất kỹ mà người ta không biết là hằng ngày hàng tháng hay hàng quý VN phải trả nợ bao nhiêu. Nếu họ phải thường xuyên trả nợ cho cái tỷ lệ nợ GDP của họ ở mức 64% trở lên thì GDP tất nhiên phải sụt giảm ít nhất 1,5% - 2%. Vì làm ra 10 đồng thay vì đưa vào đầu tư cho GDP kinh tế thì đem đi trả nợ đến mấy đồng thì GDP làm sao mà tăng được theo chỉ tiêu dề ra được. Đó là chuyện đơn giản nhất mà cháu bé học sinh lớp lá biết đọc biết viết là chỉ nghe các giáo sư hay chuyên gia phân tích họ diễn giải một hay hai lần là đều hiểu cả chứ không cần mấy ông bà giáo sư tiến sĩ kinh tế lý luận về chính trị cao cấp phân tích vòng vo cả mấy chục năm rồi mà người ta cũng mập mờ về nó,…
Kết luận của tôi là con bệnh kinh tế của VN hiện nay nó quá nặng, vì được "uống thuốc bổ", và được hưởng môi trường đất đai biển cả tốt đẹp, nhưng họ không biết làm kinh tế, và các yếu tố này bây giờ đã đi hết chu kỳ là hết còn được bơm thuốc bổ để sống nữa là hết còn được vay dễ dãi sau này nữa, đã thế họ còn phải bỏ tiền ra dọn dẹp cái đống rác thải ô nhiễm môi sinh mà họ gây ra rất tốn kém nữa thì tiền đầu tư cho an sinh xã hội và kinh tế sẽ ít đi nên GDP sẽ sút giảm là không tránh khỏi. Cộng với tỷ lệ nợ cao so với GDP có lẽ VN về dài sẽ không sản xuất đủ GDP để trả nợ nếu họ không cải tổ bộ máy kinh tế lẫn thể chế chính trị của họ.