HIỆU ỨNG RỦI RO MỘT DỰ ÁN ĐẦU TƯ THẤT BẠI
Tôi thì để lại lời khuyên chân thành là sau này chính phủ VN nếu có xây sân vận động bóng đá đẳng cấp quốc tế để cho các tín đồ môn túc cầu thì tránh hồ sơ nhà thầu TQ tham gia. Đó là dù bất cứ công ty nào của TQ tham gia cũng vậy là chỉ tốn thời gian, việc xây sân vận động bóng đá thì chỉ nên chọn các nhà thiết kế và nhà thầu Âu châu xây dựng, họ mới có kinh nghiệm hàng thế kỷ xây sân vận động. Nếu thấy rằng sau này lại có doanh nghiệp TQ mà trúng thầu xây sân vận động thì cần điều tra kẻ nào đứng trong hồ sơ đó mà đem ra bắn bỏ ngay khỏi nói nhiều, vì chắc chắn là họ đã tham nhũng ngay từ đầu vào dự án đó rồi. Vì TQ không có kinh nghiệm xây cất sân vận động.
Đối với dự án Đường sắt Cát Linh - Hà Đông chưa đi vào sử dụng đã hư hỏng và bị gỉ sét, đúng là chuyện lạ là công trình trọng điểm quốc gia xây dựng nằm công khai giữa lòng Hà Nội được nhiều triệu cặp mắt nhòm ngó hằng ngày mà đã vậy rồi thì quả là chuyện lạ khó tin được thì sau này làm sao mà lấy được niềm tin của dân chúng Thủ đô được. Nếu họ mất niềm tin mà không thèm mua vé là không đi trên tuyến Đường sắt Cát Linh - Hà Đông thì phá sản tanh tành cũng không có gì lạ cả, vì sẽ thiếu tiền đầu tư bảo trì sau này chứ chưa nói đến việc trả tiền lãi và nợ vay cho người ta.
Tôi thì hay mỉa mai là cái tham lam và ngu dốt của quan chức VN, họ sẽ không bao giờ thu hút vốn của người dân để đầu tư vào các dự án quy mô cần vốn lớn của nền kinh tế của họ được. Nếu có tham lam ngu muội thì cũng không đến mức tham lam kém cỏi như vậy.
Hãy nhớ rằng kinh nghiệm thẩm định rủi ro các dự án đầu tư mà tôi tham gia trên các nước. Đó là bài học vỡ lòng mà tôi để lại kinh nghiệm quý báu là quý giá hơn vàng ngọc.
Cụ thể tôi nói rõ như sau: "Bất kể quốc gia nào hay tổ chức nào, hoặc các giới đầu tư, hay công ty nào, khi tham gia xây cất vào một dự án là “đốt xương sống của nền kinh tế”. Đó là họ cần chứng tỏ một dự án xây cất đầu tiên đưa vào khai thác sử dụng đúng tiêu chuẩn, đúng thời gian, đáp ứng tiêu chí đầy đủ trong hồ sơ đầu tư dự án, đó là dự án ấy dù đắt hay rẻ thì phải cố mà âm thầm cả bên chủ đầu tư dự án lẫn bên nhận dự án đó họ phải làm theo đúng quy định để lấy uy tín cho chính họ và cho cả phía chính phủ đầu tư dự án đó, khi đó nếu đã lấy được lòng dân chúng rồi thì việc đầu tư khai thác tiếp dự án khác thì dễ làm dự án đầu tư khác vì đã lấy được niềm tin của công chúng, là dễ thu hút vốn của họ để làm tiếp nhiều dự án tiếp theo sau này, nên người ta sẽ không thể cho phép thất bại ngay dự án nền móng quan trọng ban đầu đó,…”.
Đối với VN thì họ đánh mất niềm tin mọi thứ , là chưa khi nào thực hiện được một dự án đầu tư lớn thành công theo đúng tiến độ cả, nên họ đánh mất mọi thứ về niềm tin của công chúng trong đất nước họ khi chính phủ họ cần tiền đầu tư xây cất những dự án giao thông, hay dự án kinh tế khác.
Trường hợp dễ thấy, đó là kết quả cái dự án “Đường sắt Cát Linh - Hà Đông”, nếu thất bại ê trề thì tốt nhất là chính quyền Hà Nội hay cả chính phủ VN đừng nghĩ hay đừng cố mà làm thêm các dự án đó tiếp theo nữa vì nó chỉ tốn kém tiền bạc công sức thôi, dù có cố làm đi nữa thì trả có ai chịu đựng để mà trả nó đâu, đừng nghĩ viễn ảnh tăng thuế, phá giá tiền tệ để quen ăn, nó đã khác xưa là bây giờ nó sẽ không có chuyện dễ dãi này, vì dân chúng VN có vẻ họ đã chịu đựng giới hạn của họ thì họ đứng lên lãnh đạo và làm chủ đất nước thay cho đảng cũng dễ xẩy ra. Đừng nghĩ là lén lút đi vay là được. Hãy nhớ rằng đi vay ở đâu hay mượn của ai thì tiền vay đó vẫn do người dân phải gánh trả bằng nhiều hình thức.
Nếu làm có uy tín, thì vay của người dân trong nước sẽ giảm phí tổn và dễ đi vay để huy động vốn trong đất nước để làm dự án do mình làm chủ.
Bài học các dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhà máy đóng tàu Dung Quất chưa ráo mực thì lại có nhiều công trình trọng điểm khác chưa đi vào khai thác đã lỗi thời, xuống cấp nghiêm trọng thì làm sao mà sau này nói đến chuyện đầu tư dự án lớn lao khác nào nữa được.
(*) Bất kể dự án đầu tư nào của các chính quyền trung ương hay địa phương thì dù tiền đầu tư đó có đi vay ở đâu hay được tài trợ của ai thì mọi phí tổn đó sau này vẫn do quốc gia đó phải trả, tức là vẫn do tiền thuế của người dân quốc gia đó trả thay, nên đừng nghĩ là không thích vốn của người dân thì ta đi vay thiên hạ nhắm mắt làm dự án bất kể lời lỗ là cũng phải làm. Hãy quên câu chuyện đó đi.