NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁ DẦU THỊ TRƯỜNG
Nếu giá dầu thô vẫn ở mức giá xê dịch ở 50-54 $ / thùng có lẽ chính phủ VN sẽ yêu cầu các đối tác nhập khẩu dầu thô VN tham gia giải cứu giá dầu VN là ra công văn yêu cầu họ tăng nhập dầu thô VN giá cao, chắc họ cũng dám làm cũng có thể có thì thật hài hước.
Về hồ sơ giá đầu thô thì theo yêu cầu là tôi chỉ phân tích lại và chọn đại một bài nào đó về dầu thô đăng lại cho bạn đọc mới. Trong phần dưới tôi có cung cấp đường dẫn về giá cả dầu thô được lưu trữ đầy đủ nhất từ năm 1985-2017 này.
Hầu hết các hợp đồng dầu được định giá bằng đồng USD. Giá dầu thường tăng giảm ngược chiều với đồng USD, khi đồng USD suy yếu, giá dầu tăng lên, hoặc khi đồng USD tăng thì giá dầu giảm. Vì hiện nay chỉ số U.S. Dollar Index (DXY) để tính ra giá trị của đồng USD và suy ngược ra giá dầu thô. Đây chỉ là lý thuyết tương đối thôi chứ giá dầu thô rất khó dự đoán, vì nó tùy thuộc vào nhiều thứ như là tùy thuộc vào giới nhà buôn, các kho dự trữ dầu lửa chiến lược toàn cầu của các quốc gia, nhất là Mỹ, TQ,...cũng như tâm lý phao tin vịt phân tích sai hay phân tích gian ý của con buôn là các tổ chức phân tích kinh tế như là tổ chức tai tiếng nhiều hơn nổi tiếng là Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Hãy nhớ rằng OECD họ không có kinh nghiệm về dự báo giá dầu thô nhưng họ thừa kinh nghiệm dự báo phao tin vịt về phóng đại sự bi quan và lạc quan của các nền kinh tế lớn, khiến thiên hạ hay hốt hoảng bậy mà nâng giá dầu. Ngoài yếu tố giá dầu tăng giảm nó còn do yếu tố chính trị thò bàn tay vào can thiệp để nâng hạ giá dầu thô.
Hãy nhớ rằng, trước đây giá dầu từng đạt mức cao kỷ lục 145 $ một thùng vào năm 2008 và nó đã được treo trên cao hơn 100 $ một thùng kéo dài nhiều tháng vào năm 2014. Đó là khi OECD dự báo giá dầu thô Brent tại London (Brent Crude Oil - ICE) có thể tăng cao trên 270 $ một thùng vào năm 2020 vì thiếu nguồn cung. OECD lý giải là nhu cầu dầu lửa tăng vọt từ Trung Quốc và các thị trường mới nổi khác như nhóm đang vùng lên để thay thế khối kinh tế Mỹ, Âu châu, Nhật Bản, như là nhóm BRICS gồm Brasil , Nga, Ấn Độ, Trung Quốc (China) và Nam Phi (South Africa),... họ phân tích nhóm BRICS với số dân đông đảo nhất địa cầu này sẽ ngốn một lượng dầu lửa lớn gấp 2 lần Mỹ, và gấp 3 lần Âu châu, khiến cho giới nhà buôn và giới đầu tư cũng như các tổ chức và các chính phủ hốt hoảng, họ gia tăng mua dầu tích trữ khiến cho dầu bơm ra bao thì bán hết bấy nhiêu gây lo ngại thiếu nguồn cung dầu thô và đẩy giá dầu thô tăng cao chót vót.
Điều này giới phân tích thị trường thì ước đoán đên cuối tháng 10/2011 thì các kho dự trữ dầu lửa chiến lược của thế giới có khoảng 4,5 tỷ thùng dầu thô của các tổ chức nhà buôn và giới đầu tư. Và khoảng mấp mé khoảng 1,49 tỷ thùng dầu dự trữ được tổ chức bởi chính phủ cất giữ, đó là chưa tính các tổ chức doanh nghiệp, các nhà sản xuất họ cất dầu dự trữ ở đâu không ai rõ. Đó là dự báo rất tai hại về gian ý con buôn của OECD.
Trong quá khứ gần đây nhất là vào cuối tháng 8/2013, giá dầu giao theo tháng của dầu thô Brent tại London tăng lên 115,59 USD một thùng, mức cao nhất trong 2 năm trước đó (Brent Crude Oil - ICE đạt đỉnh ở mức 126 USD một thùng trong tháng 8/2011). Giá dầu thô WTI Crude Oil (Nymex) tại Bắc Mỹ lên 109,98 USD một thùng, là mức cao nhất trong 2 năm trước đấy (giá dầu thô WTI Crude Oil - Nymex vọt lên 113,93 USD/thùng vào ngày 29/4/2011). Đây phải là cái đỉnh của nó. Cái đỉnh của nó là 143,68 USD một thùng vào tháng 7/2008, đồng USD mất giá đến 40% so với đồng EUR (trung bình từ năm 2008 - 2011).
Thực tế giá dầu tăng cao trong năm 2013, khi mà kinh tế thế giới còn suy yếu. Lý do chủ yếu là về mặt chính trị, chẳng hạn bất ổn chính trị tại Ai Cập, cựu Tổng thống của Ai Cập, Mohammed Morsi dọa sẽ đóng cửa kênh đào Suez, sau đó Iran tuyên bố cũng sẽ đóng cửa một phần eo biển chiến lược Hormuz, và dọa nạt sẽ rải mìn hoặc sẽ tấn công tàu buôn chở dầu của Mỹ và Tây phương. Căng thẳng leo thang đẩy giá dầu vọt lên trời khi Tổng thống Mỹ ra lệnh cho Hạm đội 5 có căn cứ đặt tại Manama ở Bahrain có trách nhiệm kiểm soát Vịnh Ba Tư, Hồng Hải, Biển Ả Rập,...sẵn sàng đáp trả hành động "chiến tranh" của Iran. Bây giờ Mỹ đã tự chủ về dầu lửa và hết "bị bắt làm con tin" bởi Nga "dọa cắt nguồn cung dầu", hay Iran dọa đóng cửa eo biển chiến lược Hormuz.
Về thực tế. Khi chính trị không biến động thì chủ yếu là giao dịch về giá dầu nó được quyết định bởi các thị trường giao dịch hàng hóa. Họ đấu giá dầu hợp đồng tương lai mỗi ngày. Nói chung, một hợp đồng kỳ hạn là một thỏa thuận hoặc là mua hoặc bán một loại tài sản nào đó, như dầu thô vàng, trái phiếu, tiền tệ,... được thỏa thuận giao dịch trao đổi công khai. Các tài sản thường là một loại hàng hóa, cổ phiếu, trái phiếu, dầu thô, hoặc một loại tiền tệ như đã nói. Những hợp đồng khá chuyên môn và phức tạp này ghi rõ khi nào nó sẽ được chuyển giao và ở mức giá nào? Hầu hết các hợp đồng xác định rằng (tài sản đó là thật 100%) phải thật sự được giao theo đúng những gì đã giao kèo ký kết trước đó. Tất nhiên, để làm được việc này, thì các hợp đồng sau khi đã giao kết được trả tiền hay các hình thức tài sản khác là thanh toán hết trước trong ngày.
Thông thường hơn, hợp đồng tương lai được sử dụng bởi các nhà đầu tư và thậm chí cả các nhà đầu cơ hoàn toàn để tạo ra lợi nhuận. Họ không có ý định chuyển giao bất kỳ hàng hóa, giới đầu cơ này nhảy vào mua qua bán lại không để đem các hợp đồng dầu này về dùng mà để kiếm lời nếu mặt hàng lên hay xuống giá trong một tương lai nhất định. Thay vào đó, họ sẽ mua một "hợp đồng bù" ở một mức giá mà sẽ làm cho họ có lợi trong tương lai. Nói cách khác, họ đang đặt cược vào giá tương lai của hàng hóa đó. Nói chung, giới đầu cơ này lấy rủi ro lỗ lã nặng nề rất lớn khi họ đoán trật mà cũng kiếm lời bộn tiền nếu họ đoán đúng giá sẽ tăng trong hợp đồng mà họ trù tính, nhưng nếu tới thời điểm hợp đồng đó giá hạ thì họ lỗ nặng, và giới đầu tư vào dầu họ có thể tác động rất lớn vào sự tăng giảm của giá dầu.
Kinh nghiệm dự đoán giá cả tăng giảm để ta có thể đầu tư vào cổ phiếu năng lượng dầu khí, đó là nếu ta thấy các nhà buôn và giới đầu tư, kể cả đầu cơ họ đang đánh cá giao dịch kiểu này ở kỳ hạn ngắn thì ta thấy giá dầu sẽ còn giảm nên thận trọng đầu tư vào cổ phiếu dầu khí. Khi thấy họ giao dịch nhiều hợp đồng dài hạn, có thể ta ước đoán họ đang lo ngại giá dầu tăng, giới đầu tư và nhà buôn họ đang chào giá cao hơn nên chắc chắn giá dầu lửa sẽ tăng. Vì chẳng ai ngu dại đi đánh cược vào giá dầu giảm ở kỳ hạn dài bao giờ cả.
Các sàn giao dịch hợp đồng tương lai: Tại Mỹ, Dow Jones index future of ECBOT, NASDAQ index future of ECBOT, S & P 500 index future of Globex (Chicago Board of Trade), WTI Crude Oil (Nymex),...Tại Âu châu có thể tìm thấy: Tại Đức có DAX - Các chỉ số DAX tương lai của DTB (Deutsche Boerse). Pháp: CAC40 - The CAC40 index future of MONEP (Euronext Paris). Tại Anh: Z - Chỉ số FTSE100 tương lai của LIFFE (London International Futures Exchange), ICE Futures Europe London,...
Nói chung khi đầu tư vào cổ phiếu kiểu này để kiếm món lời lớn và hạn chế rủi ro tối đa thì ta cần hiều rõ và phân tích các yếu tố này, sau đó ta phân tích kỹ thuật các mã cổ phiếu đó.
Sau đây là danh sách giá dầu thô tính trung bình từ năm 1986 cho tới năm 2016:
1986: 15,05 USD / thùng
1987: 19,20 USD / thùng
1988: 15,97 USD / thùng
1989: 19,64 USD / thùng
1990: 24,53 USD / thùng
1991: 21,54 USD / thùng
1992: 20,58 USD / thùng
1993: 18,43 USD / thùng
1994: 17,20 USD / thùng
1995: 18,43 USD / thùng
1996: 22,12 USD / thùng
1997: 20,61 USD / thùng
1998: 14,42 USD / thùng
1999: 19,34 USD / thùng
2000: 30,38 USD / thùng
2001: 25,98 USD / thùng
2002: 26,18 USD / thùng
2003: 31,08 USD / thùng
2004: 41,51 USD / thùng
2005: 56,64 USD / thùng
2006: 66,05 USD / thùng
2007: 72,34 USD / thùng
2008: 99,67 USD / thùng
2009: 61,95 USD / thùng
2010: 79,48 USD / thùng
2011: 94,88 USD / thùng
2012: 94,05 USD / thùng
2013: 97,91 USD / thùng
2014: 93,17 USD / thùng
2015: 49,08 USD / thùng
2016: 50,89 USD / thùng
1987: 19,20 USD / thùng
1988: 15,97 USD / thùng
1989: 19,64 USD / thùng
1990: 24,53 USD / thùng
1991: 21,54 USD / thùng
1992: 20,58 USD / thùng
1993: 18,43 USD / thùng
1994: 17,20 USD / thùng
1995: 18,43 USD / thùng
1996: 22,12 USD / thùng
1997: 20,61 USD / thùng
1998: 14,42 USD / thùng
1999: 19,34 USD / thùng
2000: 30,38 USD / thùng
2001: 25,98 USD / thùng
2002: 26,18 USD / thùng
2003: 31,08 USD / thùng
2004: 41,51 USD / thùng
2005: 56,64 USD / thùng
2006: 66,05 USD / thùng
2007: 72,34 USD / thùng
2008: 99,67 USD / thùng
2009: 61,95 USD / thùng
2010: 79,48 USD / thùng
2011: 94,88 USD / thùng
2012: 94,05 USD / thùng
2013: 97,91 USD / thùng
2014: 93,17 USD / thùng
2015: 49,08 USD / thùng
2016: 50,89 USD / thùng
Năm 2017 cập nhật tại đây, nó do Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ ( EIA ) thu thập trên thị trường giao dịch và phân tích: https://www.eia.gov/dnav/pet/hist/LeafHandler.ashx…
(*) Giá dầu thô WTI Crude Oil (Nymex) tại Bắc Mỹ đang giao dịch ở mức thấp dù nó đang ở đà tăng nhẹ.
