Trước hết tôi chắc chắn rằng, chẳng có ai dám liều lĩnh nhận vơ, và nói sai lệch khi giả danh Phương Thơ, Morgan Stanley (NYSE: MS), mà tôi hay viết. Kể cả tôi hay viết Goldman Sachs (NYSE, Dow Jones: GS), Facebook (NASDAQ: FB), Boeing (Dow Jones, NYSE: BA),... đó là tôi hay viết công ty kèm ký hiệu mã chứng khoán. Cách viết này chỉ có chuyên gia tài chính Wall Street họ hay viết, và khi viết ra như vậy đó là họ hiểu rất rõ về nó, nên nhiều bạn đọc tài chính, chứng khoán tại VN dễ dàng phát hiện ra nhiều kẻ chuyên gia tài chính VN giả mạo. Vì viết ra mà không phân tích trả lời được câu hỏi, hoặc các trang phân tích kỹ thuật mà tôi hay dùng, nên rất khó mà giả danh tôi. Nền kinh tế VN họ sợ nhất là kinh tế yếu dẫn đến tụt hậu khiến người dân phẫn nộ, khiến chính quyền Hà Nội lo sợ nhất, vì tụt hậu, nghèo nàn và mắc nợ quá lớn, chứ chính trị thì họ không sợ. VN thì không thể chậm tiến mãi nếu không cải tổ toàn diện sẽ có thể bị đổ vỡ tan tành vì hết tiền trả lương cho quan chức, và quân đội, công an đông đảo. Cho nên tôi không đả kích hay phê phán ai mà luôn mong muốn VN phát triển vượt bậc, và loại bớt những kẻ lãnh đạo bảo thủ kiềm chế sự phát triển đất nước. Vì dân số VN quá lớn lao và người lao động rất trẻ mà sản lượng GDP kinh tế thì quá thấp là không chấp nhận được để những kẻ kém cõi lãnh đạo đất nước.
Trên thế giới hiếm có các quốc gia nào như Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông lại phụ thuộc vào Mỹ bằng trận địa tài chính "đánh nhau bằng trái phiếu Mỹ". Đó là chuyện hy hữu là cả ba quốc gia này đều đang cất giữ tài sản sở hữu trái phiếu kho bạc của Mỹ là rất lớn.
Đối với TQ, họ mua trái phiếu kho bạc Mỹ để giữ tỷ giá đồng Yuan hay RMB của họ, Nhằm chiếm lợi thế xuất khẩu vào thị trường Mỹ. TQ là quốc gia phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu lớn nhất là đối tác Mỹ, chủ yếu là gia công cho các công ty Mỹ đặt hàng và xuất khẩu ngược lại Mỹ. Tính đến tháng 8/2016 này TQ đang nắm giữ 1.185,1 tỷ $ trái phiếu kho bạc Mỹ. Hồng Kông là 191,5 tỷ $, Đài Loan là 190 tỷ $. Tuy nhiên về mức độ tích trữ vàng thì Đài Loan hiện có 422,7 tấn vàng, đó là một con số tích trữ khối dự trữ ngoại hối khá an toàn, và số vàng này được ký thác gửi ở nước ngoài là rất lớn.
Đài Loan cất giữ ngoại hối ở nhà rất thấp, đó là bởi vì họ cần đề phòng trường hợp TQ xâm lăng và tịch biên tài sản, gọi trắng ra là ăn cướp, nếu TQ tấn công Đài Loan. Trong khi Hồng Kông cũng vậy, họ lại chẳng trữ vàng, nhưng lại tích trữ trái phiếu kho bạc Mỹ niêm yết bằng đồng USD để bảo vệ tài sản của họ, tức là hai quốc gia Đài Loan và Hồng Kông đều giao hết tài sản cho Mỹ cất giữ để phòng hờ TQ nhòm ngó rình rập tịch biên. Đó là bởi vì Hồng Kông hiện nay chỉ cất giữ tài sản dự trữ bằng vàng chưa tới 2,2 tấn vàng. Họ tẩu tán và bán hết đi kể từ khi Anh quốc trao trả Hồng Kông lại cho TQ.
Đài Loan hiện là quốc gia đã mang danh hiệu "con Hổ châu Á". Chiến lược phát triển kinh tế của Đài Loan dựa vào thị trường chứng khoán và trái phiếu rất lớn. Hầu hết các doanh nghiệp Đài Loan đều niêm yết trên sàn chứng khoán, được biết qua chỉ số gọi là "Taiwan Stock Exchange Weighted Index --TWSE), cũng như thị trường trái phiếu tương đối mạnh của cả doanh nghiệp lẫn chính quyền trung ương.
Quốc gia này từng đạt mức Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lên đến 530,04 tỷ USD trong năm 2014, trong năm 2015 thì chỉ đạt được 523,58 tỷ $, đó là lớn hơn GDP cao nhất của năm 2015 của VN 193,60 tỷ $ rất nhiều.
Nền kinh tế của Đài Loan phụ nặng vào xuất khẩu, đó là đến 70% các hóa đơn đóng góp cho GDP của họ phụ thuộc vào xuất khẩu. Quốc gia này nổi tiếng với các sản phẩm điện tử, nó chiếm đến 35% của ngạch số xuất khẩu, và các lĩnh vực công nghiệp khác như máy móc. công nghệ cao, công nghệ chính xác, các loại kim loại cơ bản, cao su, hóa chất,...
Không giống như VN, đó là bởi vì doanh nghiệp quốc gia ý thức hệ XHCN xứ VN này đi lên chủ bất động sản, đào bới đất bán tài nguyên xuất khẩu,...được yểm trợ bởi vốn vay ngân hàng rất lớn. Còn doanh nghiệp Đài Loan chiến lược phát triển của họ là tư nhân cao độ, với vốn góp đến từ việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán, và họ đi lên từ nền tảng tri thức từ công nghệ, cơ khí,... đó là chỉ cần nghe các tên tuổi công nghệ của Đài Loan thôi thì ai cũng ngả mũ nể trọng. Cụ thể các doanh nghiệp điện tử tin học của Đài Loan đang niêm yết trên chỉ số TWSE, nó bao gồm: Foxconn Technology, Acer, Asus, Pegatron, Quanta Computer, Compal Electronics, công ty sản xuất chất bán dẫn TSMC, Nanya Technology, ADATA Technology Co, Ltd, Alchip (bán dẫn), AOC (phần cứng máy tính), AOpen Inc (phần cứng máy tính), Apacer (cũng phần cứng máy tính), ASIX (chất bán dẫn), BenQ, D-Link, Dopod (viễn thông),... kể ra không hết các công ty Đài Loan chuyên sản xuất chất bán dẫn, thiết bị điện thoại, linh kiện gia công đủ loại về ngành công nghệ cao của Đài Loan, vẫn do cái bóng của Mỹ sản sinh ra.
Trong chiến lược phát triển kinh tế, Đài Loan không đi vay hay ngửa tay nhận viện trợ ODA, quá lắm trong lúc khó khăn thì họ chỉ nhận viện trợ cấp viện của Mỹ một ít thôi. Chủ yếu Đài Loan huy động vốn vay trên thị trường tài chính là chính với lãi vay thấp, nên tự chủ được hầu hết các chiến lược định hướng đầu tư ngành nghề cho nền kinh tế.
Đó là mức trái phiếu của Đài Loan nhiều chục năm luôn được đánh giá cao từ AA- cho đến AA+, mức trái phiếu của doanh nghiệp tư nhân phát hành đôi khi còn an toàn và được đánh giá cao hơn cả trái phiếu chính phủ 10-năm của Đài Loan, nên họ dễ dàng phát hành nợ để đi vay lãi rẻ. Vì doanh nghiệp hay chính quyền Đài Loan có khả năng trả nợ, vì họ đi vay để đầu tư tạo ra phẩm chất sản phẩm tốt.
Hiện nay Đài Loan có mức nợ chính phủ so với GDP nhiều chục năm chỉ ở mức 25% so với sản lượng GDP của họ. Mức nợ này chỉ cao nhất là 34,10% vào năm 2012, và hiện chỉ ở mức 31,70%, một mức nợ thấp lý tưởng để đi vay trả lãi thấp, và nó cũng tác động vào lãi suất thương mại cho vay trong nước thấp. Hiện nay Đài Loan đang vay nợ nước ngoài là 164 tỷ $, nhưng đó không là vấn đề quá nghiêm trọng, vì nợ như vây so với mức dụ trữ ngoại tệ và sản lượng kinh tế của Đài Loan thì không có rủi ro nào cả.
Đối với VN thì không được vậy, TTCK và thị trường trái phiếu quá yếu. Cả nền kinh tế phụ thuộc quá nặng vào cấp phát tín dụng và vốn vay ngân hàng, nên hay tạo ra quả bom nợ quá lớn, nó chi phối luôn các mức lãi suất vay ngân hàng thương mại quá cao.
Nền kinh tế truyền thống của VN khó tư duy và thay đổi được, đó dựa vào nông nghiệp và xuất khẩu nguyên liệu thô nên không thể tạo ra đột phá về phẩm chất, nhưng lại thừa về số lượng. Tức là xuất khẩu nhiều, nhưng tăng lợi tức không bao nhiêu. Thị trường vốn là chưa bao giờ trưởng thành, và rất yếu kém nên khó huy động được nội lực tài chính lớn cho đầu các dự án lớn.
Đài Loan hiện vẫn chỉ nằm trong Chỉ số MSCI Emerging Market, nó bao gồm các thị trường các nước: Brazil, Chile, Trung Quốc (còn xem xét), Colombia, Cộng hòa Séc, Ai Cập, Hungary, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Mexico, Morocco, Peru, Philippines, Ba Lan, Nga, Nam Phi, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Hàn Quốc, và Đài Loan.
VN, hiện nay quốc gia này nằm trong những nước có mức thu nhập rât thấp là 1.026 $ - 4.035 $ nhưng lại mắc nợ quá lớn, mức nợ công so với GDP đã chạm mức 62,2% (năm 2015) thì đúng là đáng ngại vì hết còn công cụ vốn để đầu tư. Xem thêm mức thu nhập mà WB kiểm kê ở đây:datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519
Lãnh đạo thì duy ý chí, là quốc gia VN hiện còn nằm ở Chỉ số Frontier Markets theo dõi thị trường chứng khoán của nước chậm phát triển, gồm các nước: Argentina, Bahrain, Bangladesh, Botswana, Bulgaria, Croatia, Estonia, Jordan, Kazakhstan, Kenya, Kuwait, Lebanon, Lithuania, Mauritius, Pakistan, Palestine, Romania, Serbia, Morocco, Nigeria, Oman, Slovenia, Sri Lanka, Ukraine, Tunisia, và Việt Nam.
Nhưng lại muốn vượt rào đứng bằng Hồng Kông, Singapore qua Chỉ số MSCI EAFE, gồm các nước phát triển cao như: Úc, Áo, Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức , Hồng Kông, Ireland, Israel, Ý, Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand, Na Uy, Bồ Đào Nha, Singapore, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, và Vương quốc Anh.
Nền kinh tế VN còn lệch lạc và lạc hậu, chưa thể vượt qua Đài Loan, nhưng giới chức điều hành kinh tế thì lạc quan tếu khi muốn là vài mươi năm nữa thì hơn 90% đóng góp cho nền kinh tế là đi từ lĩnh vực nền kinh tế là dịch vụ. Có nghĩa là vượt cả 70% so với nền kinh tế của Vương quốc Anh là đến từ dịch vụ thì quá thần kinh và dốt nát về kinh tế, tài chính quốc tế, thay vì ta lo tập trung vượt qua Thailand, Malaysia thôi là mừng rồi và chỉnh đốn đầu máy kinh tế để làm cách nào học hỏi mà vượt qua Đài Loan thay vì ưa ngậm sâm bổ nói phét khiến thị trường quốc tế thất vọng và giật mình là họ mất phương hướng là phải đầu tư vào VN lĩnh vực nào?
Phương Thơ --
Morgan Stanley (NYSE:MS)
(Nguồn: http://phuongtho-morganstanley-ms.blogspot.com/)