Đầu cơ không đơn giản, thuần về nghiệp vụ đầu tư và đầu cơ thì đều giống nhau là họ đều đạt mục đích kiếm lời. Khác với đầu tư thì kiếm lời bằng thời gian khó xác định, nhưng đầu cơ thì vạch rõ thời gian xác định thời điểm để đầu cơ nhằm kiếm món lời lớn trong thời gian ngắn, và cũng bị rủi ro lớn, nên việc đầu tư và đầu cơ hoàn toàn không vi phạm nghiệp vụ nào cả, nên đừng gán cho việc đầu cơ là xấu xa. Trừ trường hợp đầu cơ vào các tài sản độc hại quá trớn.
Ở VN, quanh năm NHNN VN viện dẫn đổ lỗi cho người dân hay các nhà đầu tư là đầu cơ vàng, và $. Đó là lý luận của những kẻ không có chân đứng trong xã hội và bất tài vô năng lực, họ quen cái lề lối mị dân, hoặc họ không hiểu nghiệp vụ đầu tư là gì cả. Vì đầu tư và đầu cơ nó cũng chẳng khác nhau là mấy.
Hãy nhớ rằng đừng nghĩ là đầu cơ dễ. Và nó càng không thể có chuyện việc người ta đổ lỗi cho hiện tượng người dân VN ưa đầu cơ là tích trữ vàng, USD để thao túng giá với mục đích kiếm lời nhanh. Chẳng có ai làm lên chuyện vĩ đại về đầu cơ kiểu này cả. Vì muốn đầu cơ mà tấn công được vào cả nền kinh tế 194 tỷ $ của VN, hay mấy chục tỷ $ tiền dự trữ ngoại hối đấy thì chỉ có những tay cáo già tài chính như tỷ phú đầu cơ George Soros, và các tay đầu cơ Phố Wall của Mỹ mới làm được chuyện này, nên không thể đổ lỗi cho người dân VN ưa đầu cơ được.
Như tôi hay nói. VN hay có cụm từ "đầu cơ" mà cái NHNN VN hay viện dẫn vào đổ đổ lỗi. Chứ nói người dân VN ưa đầu cơ mà làm đồng tiền VND trồi sụt bất thường thì người dân VN quá giỏi, và cái NHNN và quan chức VN quá kém. Lý do làm sao mà người ta đầu cơ mang tầm vóc ảnh hưởng đến cả vĩ mô cả nền kinh tế về hiện tượng "đô la hóa, hay vàng hóa". Đó là bởi vì việc đầu cơ này do chính NHNN VN và chính cả lãnh đạo quốc gia VN đầu cơ thì đúng hơn, đó là bởi vì do chính kinh tế yếu kém, tham nhũng, vay mượn tràn nan, đẩy gánh nợ tăng cao thì tự hỏi ai đang gây ra nạn đầu cơ? Đó chính là những người yếu kém đang điều hành nền kinh tế quốc gia này đầu cơ gây ra.
Thậm chí là tại TQ, vào tuần thứ hai của tháng 6/2015, khi trên thị trường cổ phiếu tại Thượng Hải, Thẩm Quyến bể bọt đầu tư kéo dài đến đầu tháng 1/2016. Chính quyền Bắc Kinh, Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc (CSRC), Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cáo buộc và đổ lỗi các nhà phân tích của Morgan Stanley gây ra để kiếm lời lớn, khiến TQ mất toi 5.500 tỷ $ (vừa tiền thật lẫn giấy lộn). Thực tế không thể có chuyện thị trường cổ phiếu TQ tăng điểm và có vốn hóa có lúc gần như lớn hơn cả Tổng sản phẩm quốc nội GDP với 11.007,72 tỷ USD trong năm 2015 của họ thì chuyện xì bóng lại bằng 1/2 hay thậm chí bằng 1/4 sản lượng GDP kinh tế của họ là chuyện trước sau gì cũng xẩy ra mà người đầu cơ thì họ đoán ra đúng thời điểm mà thôi để kiếm lời chứ không thể đổ lỗi ai được.
Kinh nghiệm trong đầu cơ thì nó không dành cho những người "đầu cơ kiểu đánh bạc trên thị trường cổ phiếu ở VN". Nghiệp vụ đầu cơ nó chỉ dành cho những người rất giàu kinh nghiệm trong phân tích nền kinh tế và thị trường tài chính quốc tế, họ phải rất bản lĩnh và quản lý danh mục đầu tư với số tiền rất lớn đến nhiều tỷ $, hay các cá nhân thì phải hàng trăm triệu $.
Một nhà đầu cơ giàu kinh nghiệm thừa bản lĩnh, và họ sẽ biết khi nào cần đầu tư vào thị trường tài chính hay thị trường cổ phiếu quốc gia nào (hoặc cần bán các tài sản niêm yết bằng đồng tiền quốc gia đó như trái phiếu chẳng hạn). Thí dụ như trước đây là đồng Real của Brazil, hay ký hiệu hối đoái là BRL, đồng Peso của Argentina (ARS), hay các đồng tiền JPY (Nhật), EUR, tiền RMB của TQ,.... thì nhà đầu cơ cần hiểu và phân tích về thị trường tài chính và nền kinh tế hạ cánh tan tành hay nhấc bổng vào thời điểm nào để mua ra bán lại nhằm kiếm món lợi lớn mà thời gian họ vạch ra.
Chẳng hạn xưa kia tôi phân tích về đồng Real của Brazil sẽ sụt giá tan hoang khi nó tăng quá mức mà không có lực đỡ bên trong. Đó là tôi kịp thời bán đi các tài sản độc hại niêm yết bằng đồng Real, khi tôi nhận thấy rằng quốc gia Brazil trong nhóm BRICS khi đó có sản lượng kinh tế lớn thứ hai trong nhóm này đang có các khoản nợ nợ ngoài phải thanh toán cho giới đầu tư từ giữa năm 2014 cho đến cuối năm 2015 là 100 tỷ $ trái phiếu sẽ đáo hạn mà Brazil phải thanh toán cho giới đầu tư, như các ngân hàng Âu châu, Nhật Bản, và Mỹ. Dù rằng giới đầu tư bình thường thì vẫn lạc quan là Brazil có khối dự trữ ngoại hối lớn hơn món nợ nước ngoài, nhưng trong nghiệp vụ và kinh nghiệm về đầu cơ khi đồng tiền sụt giá qua ngưỡng 15% trong vài hôm, dù cho ngân hàng trung ương quốc gia đó có tung hết dự trữ ngoại hối bán ra để thu hồi đồng nội tệ của họ thì đồng nội tệ đó càng sụt giá mạnh hơn, kể cả việc nâng lãi suất đồng nội tệ đó để chặn đà tuột giá đơn vị tiền tệ của họ thì càng dễ gây ra sự mất giá đồng bạc đấy.
Đó là bởi vì giới đầu tư càng bán tháo các tài sản quốc gia đó, lý do kinh tế đã bất ổn, tăng lãi suất giữ giá đồng bạc khỏi sụt thì làm sao mà doanh nghiệp đi vay mà có lời, và họ đóng cửa sản xuất thì về dài sẽ đẩy cả nền kinh tế xuống vực và tất nhiên đơn vị tiền tệ đó cũng lao xuống vực theo nền kinh tế,....vì nền kinh tế không lao động thì lấy đâu tiền để trả lương, đầu tư và trả nợ, khiến GDP sút giảm nợ nần tăng thêm,...
Khi một quốc gia đang gặp bất ổn về kinh tế, và nợ công cao, vì tâm lý và thị trường của giới đầu tư và nhất là dân chúng, họ nắm giữ tài sản bằng đồng nội tệ lớn gấp mấy trăm lần khối dự trữ ngoại hối đó, bất cứ khi nào ngân hàng trung xả ra ngoại tệ để thu hồi đồng nội tệ về nhà thì giới đầu tư/đầu cơ và dân chúng nhân cơ hội này chốt lời để bảo vệ tài sản, là họ lại xả ra và bán gấp nhiều lần tờ giấy bạc đồng nội tệ đó ra thị trường, tức là họ đang in tiền ra thị trường khiến cho đồng bạc đó càng thêm sụt giá, còn việc tăng lãi suất đồng nội tệ đó nhằm chặn đà tuột giá của đồng nội tệ như đã nói thì nếu lãi suất quá cao thì lấy đâu để lời lãi kinh doanh và sản xuất, điều đó chỉ cần một vài tháng sau đồng nội tệ đó sẽ sụt giá kinh hoàng thêm nữa,...và rất nhiều lý do khác để đầu cơ,....
Chưa tính đến việc phân tích dự báo kinh tế, giá cả, cũng như nhiều thứ khác của nền kinh tế quốc gia đó mà ngay cả chính lãnh đạo quốc gia đó hay kể cả các nhà kinh tế nước đó còn không biết, và không hiểu hết nền kinh tế và thị trường của họ đang như thế nào,...
Nó chung, kết luận của tôi đầy mỉa mai là việc tại sao người dân VN không đầu cơ vào tiền VND mà lại đi đầu cơ vào đồng $, JPY, EUR, hay vàng. Đó là câu trả lời quý như vàng mà tôi chỉ ra lỗ hổng đầy tai hại, đó là tôi nhấn mạnh về nghiệp vụ đầu cơ thì xưa nay thiên hạ chỉ đầu cơ vào tài sản mà họ nghĩ có khả năng tăng giá trong lương lai chứ đâu ai đi đầu cơ vào những tài sản chỉ quanh năm mất giá theo thời gian đâu.
Vì giấy bạc VND nếu nó có mất giá và quay lại giá đã mất thì người dân và giới đầu tư họ tự biết là họ nên đầu tư để cất giữ tài sản nào, kể cả họ vinh dự được đầu cơ vào đồng nội tệ VND. Nói như vậy dù đơn giản nhưng cũng đủ làm nhiều người phải giật mình rằng đó là sự thật rất đơn giản. Cho nên đừng có mị dân gán cho người dân VN là ưa đầu cơ vàng, hay USD, vì chẳng có người dân nào làm lên chuyện vĩ đại để đầu cơ kiểu này cả.
Phương Thơ --
Morgan Stanley (NYSE:MS)
(Nguồn: http://phuongtho-morganstanley-ms.blogspot.com/)